LIVE – Nis në Bruksel Samiti i Euronews për Zgjerimin, i pranishëm edhe kryeministri Rama

Udhëheqësit e Ukrainës, Shqipërisë, Moldavisë, Gjeorgjisë, Maqedonisë së Veriut, Armenisë, Kroacisë dhe Këshillit Evropian po mblidhen në një moment vendimtar për zgjerimin e BE-së.

Kryeministri ukrainas Serhii Koretskyi, kryeministri gjeorgjian Irakli Kobakhidze dhe Presidenti i Këshillit Evropian António Costa janë ndër ata që marrin pjesë në edicionin e dytë të Samitit të Zgjerimit në Bruksel.

Një dekadë pas referendumit të Brexit-it, BE-ja po përpiqet ta shndërrojë vrullin e zgjerimit në rezultate konkrete duke përcaktuar hapat që kandidatët më të përparuar duhet të ndërmarrin për të finalizuar anëtarësimin e tyre.

Por udhërrëfyesit e ardhshëm të Komisionit Evropian për të ashtuquajturit kandidatë kryesorë, Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën, rrezikojnë të zgjerojnë hendekun me vendet me shpresë, ofertat e të cilave kanë mbetur prapa për vite me radhë, siç janë Maqedonia e Veriut dhe Gjeorgjia.

Mali i Zi është më afër vijës së finishit, por përparimi i tij po ngec në çështjet dypalëshe me Kroacinë, të rrënjosura në trashëgiminë e trazuar të Luftërave Jugosllave të viteve 1990.

Ekzekutivi i BE-së ka propozuar së fundmi masa mbrojtëse institucionale për shtetet e reja anëtare, të cilat aktualisht po diskutohen në kontekstin e traktatit të pranimit të Malit të Zi. Ky traktat pritet të shërbejë si plan për mënyrën se si Brukseli merret me të sapoardhurit.

Shqipëria, që përgjithësisht konsiderohet e dyta më e afërta, është tronditur nga protesta të mëdha mbi punimet përgatitore për një vendpushim luksoz në një zonë të mbrojtur, të planifikuar nga dhëndri i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, Jared Kushner.

Ndërkohë, Moldavia është përpjekur të kapë ritmin aq shpejt sa Komisionit i është dashur të rialokojë burimet e brendshme për të mbajtur ritmin me Kishinaun, i cili është afër mbylljes së një kapitulli që sapo e ka hapur.

Ukraina më në fund ka filluar të bëjë përparim formal falë ndryshimit të qeverisë në Hungari dhe pritet ende të hapë të gjitha grupet negociuese para fundit të vitit. Megjithatë, bujqësia pritet të bëhet një pikë ngërçi në bisedime.

Në Ballkanin Perëndimor, Serbia, vendi më i madh i rajonit, ka parë së fundmi një ndryshim qeverie që ka rritur shpresat në Bruksel për një rivendosje të marrëdhënieve dhe një vrull të ripërtërirë të zgjerimit.

Pjesa tjetër e rajonit, përfshirë Maqedoninë e Veriut, Bosnjën dhe Hercegovinën dhe Kosovën, ka parë që oferta e saj e pranimit ka ngecur dhe po humbet në mënyrë efektive aksesin në fondet rajonale të BE-së në favor të vendeve kryesuese.

Në Kaukaz, pranimi i Gjeorgjisë është ndalur në mënyrë efektive për shkak të prapambetjes demokratike dhe një zhvendosjeje diplomatike drejt Rusisë. Komisionerja e Zgjerimit Marta Kos muajin e kaluar e quajti atë “një vend kandidat vetëm në letër”.

Armenia, e cila zyrtarisht nuk është ende kandidate, po shqyrton aplikimin për anëtarësim në BE. Ajo ka ndërmarrë disa hapa drejt bllokut, ndërsa përpiqet të zvogëlojë varësinë e saj nga Rusia pas konfliktit me Azerbajxhanin.

Në vitet e fundit, BE-ja e ka bërë zgjerimin një aspekt kyç të marrëdhënieve të saj të jashtme, duke u ofruar fqinjëve të saj një perspektivë anëtarësimi për t’i tërhequr ata në orbitën e saj. Tani Brukseli duhet të tregojë se ambiciet e saj të zgjerimit mund të japin rezultate.