Mercedesët e blinduar të sekuestruar në Banjskë çojnë në rrjetin e kompanive të lidhur me Radoiçiqin dhe Veselinoviqin

Një ditë pas sulmit terrorist në Banjska në veri të Mitrovicës, i cili shpërtheu më 24 shtator 2023, policia e Kosovës shfaqi një sasi të madhe armësh, pajisjesh ushtarake dhe automjetesh të sekuestruara në zonë, të cilat u përdorën nga një grup i armatosur serbësh të udhëhequr nga Milan Radoiçiq – shkruan BIRN.

Midis automjeteve të sekuestruara ishin dy Mercedes G-class, dhe sipas informacionit të marrë nga BIRN nga hetimi në Prishtinë, këto makina janë në pronësi të kompanisë Pent Rent me seli në Beograd, transmeton Telegrafi.

Pent Rent, siç zbulon më tej BIRN, është e lidhur me disa kompani që fitojnë kontrata të mëdha në tendera shtetërorë serb, përfshirë degën e saj Elektroizgradnja Bajina Bashta, e cila kryen kontrata të rëndësishme në sektorin e infrastrukturës së energjisë elektrike. C&LC Group, i njohur për pjesëmarrjen e tij në biznesin e transportit publik në Beograd, është gjithashtu i lidhur me Pent Rent, për të cilin BIRN ka shkruar më parë.

Sipas të dhënave dhe informacioneve të disponueshme publikisht nga një burim i njohur me operacionet e këtyre kompanive në Serbi, këto kompani i përkasin një rrethi më të gjerë biznesi, i cili është i lidhur me Milan Radoiçiq dhe kumbarin e tij Zvonko Veselinoviq, transmeton Telegrafi.

Falë marrëveshjeve në shkallë të gjerë me shtetin serb, veçanërisht në sektorin e energjisë dhe transportin publik, kompanitë nga ky rrjet janë shndërruar në lojtarë dominues në treg vitet e fundit dhe kanë arritur të ardhura multi-milionëshe.

Gjetjet e BIRN se “Mercedes”-at e sekuestruara në pronësi të kompanisë Pent Rent u konfirmuan për redaksinë e BIRN nga zyra e prokurorit në Prishtinë, e cila deklaroi se një nga automjetet përmbante një dokument – një leje arme në emër të Milan Radoiqiq. Sipas tyre, automjetet fillimisht ishin të zeza, ndërsa më pas u mbuluan me fletë mbrojtëse ngjyrë ulliri të gjelbër, me shenja të KFOR-it.

Për më tepër, BIRN identifikoi një nga dy “Mercedes”-at e klasit G të sekuestruara në Banjska në Regjistrin publik të Pengjeve, bazuar në numrin e shasisë. Automjeti shfaqet në Regjistrin e Pengjeve si pjesë e kolateralit për një kredi të regjistruar në vitin 2018 nga Pent Rent d.o.o., duke treguar se Mercedes ishte në pronësi ose nën kontrollin e asaj kompanie në atë kohë. Kreditori ishte Addiko Bank, dhe pengu u fshi më vonë nga regjistri.

Pent Rent u themelua në vitin 2016 dhe pronari i saj formal në APR është Dushko Gjenadija, për të cilin burimet e BIRN thonë se është i lidhur me Milorad Lovriq, i cili më parë i tha BIRN se ai menaxhon biznesin e C&LC Group – kompania që ka numrin më të madh të autobusëve në linjat e transportit publik të Beogradit. Lovriq ka qenë i lidhur me Zvonko Veselinoviq dhe Milan Radoiçiq në qarqet e biznesit për vite me radhë.

Në mesin e vitit 2024, kur BIRN po hetonte një tender për transportin publik në Beograd, Milorad Lovriq i C&LC Group pretendoi se kishte bashkëpunuar me Zvonko Veselinoviq “në vitet 2014 dhe 2015 në disa projekte”, duke mohuar çdo lidhje më të ngushtë biznesi.

“Ai ka llogarinë e tij dhe shtëpinë e tij, unë kam llogarinë time dhe shtëpinë time, ose kompaninë për të cilën punoj”, i tha Lovriq BIRN në atë kohë. Megjithatë, burimet, si dhe të dhënat nga raportet financiare dhe një rrjet kompanish të lidhura, tregojnë se lidhjet midis këtyre qarqeve të biznesit janë shumë më të ngushta dhe se ato vazhdojnë edhe sot e kësaj dite, shkruan më tej BIRN.

Pronësia formale dhe procedurat gjyqësore

Në rastet e mëparshme të njohura publikisht, të cilat lidheshin me operacionet e kompanive të lidhura me Veselinoviqin dhe Radoiçiqin, praktika e regjistrimit formal të kompanive në emrat e punonjësve ose personave të lidhur, ndërsa kontrolli aktual ushtrohet përmes një rrethi të ngushtë personash të lidhur, është përmendur tashmë.

Veselinoviq dhe Radoiçiq kanë folur tashmë për përdorimin e punonjësve të tyre për të regjistruar kompanitë. Gjatë procedurave gjyqësore të vitit 2015 në lidhje me mbajtjen e 32 kamionëve pas përfundimit të kontratës së qirasë me Hypo Alpe Adria Leasing, ata pranuan se kompanitë përmes të cilave ata operonin kamionët i kishin regjistruar ato në emrat e punonjësve të tyre. Veselinoviq dhe Radoiçiq u liruan më pas nga akuzat, dhe vendimi u dha nga një trup gjykues i kryesuar nga gjyqtari i atëhershëm i Gjykatës së Lartë në Beograd, Rastko Popoviq.

Që atëherë ai është ngritur në pozicionin e Zëvendëskryetarit të Gjykatës së Apelit në Beograd. Gruaja e tij është ish-ministrja e Drejtësisë, Maja Popoviq, e cila u ngrit gjithashtu në pozicionin aktual të gjyqtares së Gjykatës Kushtetuese, në të cilën u zgjodh në dhjetor të vitit të kaluar, me propozim të Presidentit të Serbisë.

Përpara pozicionit të saj ministror, Maja Popoviq punoi në Agjencinë e Sigurisë dhe Informacionit (BIA), ku kishte punuar që nga viti 2014, si këshilltare e drejtorit të atëhershëm Bratislav Gashiq.

Pent Rent: Qiraja e automjeteve ose drejtimi i sistemit

Të dhënat nga APR dhe raportet financiare për vitin 2024 tregojnë se biznesi i Pent Rent, një kompani e themeluar në vitin 2016, shkon përtej modelit klasik të qirasë së makinave. Sipas BIRN, pronari formal i kompanisë, Dushko Gjenadija, është shoferi i Milorad Lovriq, menaxher i grupit C&LC dhe partner biznesi i Zvonko Veselinoviq.

Raportet financiare tregojnë se Pent Rent nuk gjeneroi pjesën më të madhe të të ardhurave të saj nga qiraja e automjeteve, por përmes marrëdhënieve financiare me kompanitë e lidhura. Sipas raporteve për vitin 2024, kompania gjeneroi deri në 85 milionë dinarë nga këto marrëdhënie, ndërsa të ardhurat nga biznesi i saj kryesor i qirasë së automjeteve dhe shitjes së shërbimeve ishin shumë më të ulëta, duke arritur në rreth 28.4 milionë dinarë.

Në të njëjtën kohë, kompania kishte gjithashtu më shumë se 78 milionë dinarë në kredi afatshkurtra. Një model i ngjashëm mund të shihet në vitet e mëparshme. Në vitin 2023, kreditë afatshkurtra arritën në më shumë se 157 milionë dinarë, ndërsa në vitin 2025 ato ranë në rreth 27 milionë, por ato mbetën ende të konsiderueshme. Nuk është e mundur të përcaktohet nga pasqyrat financiare se nga kush janë marrë këto kredi, as nëse ato kanë ardhur nga kompani të lidhura, banka apo burime të tjera financimi, sepse struktura e detyrimeve nuk tregohet.

Kjo strukturë e të ardhurave dhe borxhit tregon se Pent Rent nuk ka funksionuar si një kompani klasike operative e qiradhënies së makinave, por më tepër si një kanal financiar ose ndërmjetës përmes të cilit zhvillohen flukset e parave të gatshme dhe menaxhimi i automjeteve brenda një rrjeti më të gjerë të kompanive të lidhura, shkruan BIRN.

Elektroizgradnja si qendra financiare e rrjetit

Zyrtarisht, Pent Rent është e lidhur drejtpërdrejt vetëm me kompaninë Elektroizgradnja Bajina Bashta, në të cilën është pronare 100%. Megjithatë, të dhënat nga llogaritë përfundimtare, shënimet në pasqyrat financiare dhe dokumentacioni i APR tregojnë një rrjet shumë më të gjerë të lidhjeve biznesi dhe financiare.

Sipas burimit, i cili ka qenë i përfshirë në marrëdhënie biznesi me Milorad Lovriç, Grupin C&LC, Zvonko Veselinoviq dhe Milan Radoiçiq për vite me radhë, operacionet e Pent Rent kontrolloheshin nga kapitali dhe interesat e atij grupi. Burimi pohon se një nga funksionet kryesore të kompanisë ishte blerja e automjeteve luksoze me mundësinë e rimbursimit të TVSH-së, duke përfituar nga fakti se kompanitë e makinave me qira kanë të drejtë për lehtësime tatimore, pasi automjetet janë të regjistruara si pajisje pune.

“Në praktikë, automjetet nuk përdoren për qira të vërtetë, por kryesisht për nevojat private të Radoiçiqit, Veselinoviç dhe bashkëpunëtorëve të tyre”, pohon burimi i BIRN. Sipas tij, biznesi i makinave me qira shërbeu si një kornizë formale për blerjen dhe financimin e makinave të shtrenjta me lehtësime tatimore.

Për më tepër, Pent Rent dhe Grupi C&LC janë të regjistruara në të njëjtën adresë në Zemun, Banatska 31b. Edhe pse subjekte të tjera ligjore janë të regjistruara në të njëjtën adresë, fakti që kompanitë e regjistruara atje janë të lidhura përmes pronësisë, menaxhimit dhe marrëdhënieve financiare tregon më tej lidhjet e ngushta brenda këtij rrjeti biznesi, shkruan BIRN.

Lidhjet midis këtyre kompanive janë gjithashtu të dukshme në pasqyrat financiare të Elektroizgradnja Bajina Bašta, pronari 100% i së cilës është Pent Rent. Gjatë vitit 2024, Elektroizgradnja vendosi rreth 1.08 miliardë dinarë tek persona të tjerë juridikë, kryesisht përmes kredive afatshkurtra pa interes për kompani të lidhura.

Vendosja më e madhe e vetme prej 725 milionë dinarësh shkoi në C&LC Group, të cilin Milorad Lovrić konfirmoi më parë se e menaxhon. Paratë iu dhanë hua edhe kompanive të tjera të lidhura me të njëjtin rrjet biznesi, duke përfshirë Beaz, C&LC Kameni agregati, Niel Group dhe Labah.

Të dhënat financiare dhe të pronësisë tregojnë ndërlidhjen e këtyre kompanive.

C&LC më parë kishte shumicën e aksioneve në Niel Group, ndërsa pronari i C&LC Kameni agregati është Predrag Lovriq. Si kompania Labah ashtu edhe Beaz-Plus janë të lidhura me C&LC Group përmes strukturës së tyre të pronësisë.

Ndërsa po investon më shumë se një miliard dinarë përmes kredive afatshkurtra pa interes për kompani të tjera, Elektroizgradnja po merr njëkohësisht kredi të favorshme shtetërore.

Sipas raportit financiar për vitin 2024, Elektroizgradnja mori një kredi nga Fondi i Zhvillimit në shumën prej mbi 1.6 milion eurosh atë vit, me një periudhë shlyerjeje deri në gusht 2027 dhe një normë interesi prej 1.8 përqind, për të cilën u dha një garanci bankare si siguri.

Ngritja e C&LC në transportin publik

C&LC Group është një kompani që ishte pjesë e një konsorciumi në operacionet e transportit publik në Beograd në vitin 2014, në atë kohë me një numër dukshëm më të vogël autobusësh. Dhjetë vjet më vonë, në vitin 2024, nëpërmjet një marrëveshjeje të re për transportin publik me vlerë totale prej 142.65 miliardë dinarësh (rreth 1.2 miliardë euro), Grupi C&LC u bë operatori më i madh privat i transportit publik në kryeqytet. Si pjesë e atij tenderi, kompania fitoi kontratën më të madhe të vetme në konsorcium – rreth 20.9 miliardë dinarë (rreth 178 milionë euro) për një periudhë prej 10 vitesh, ose afërsisht dy miliardë dinarë në vit (rreth 17 milionë euro). Me rreth 80 autobusë në rrugët e Beogradit, Grupi C&LC është sot operatori privat dominues në sistemin e transportit publik.

Kompani të lidhura dhe marrëveshje shumëmilionëshe me shtetin

Elektroizgradnja, në mënyrë të pavarur ose si anëtare e një konsorciumi, ka lidhur marrëveshje me vlerë më shumë se 21 miliardë dinarë, ose rreth 180 milionë euro, me Elektrodistribucija Serbia në gjashtë vitet e fundit, duke u pozicionuar si një nga lojtarët dominues në marrëveshjet e infrastrukturës së shpërndarjes së energjisë elektrike. Një analizë e 36 tenderëve tregon se konsorciumet me të cilat aplikoi për tenderë nuk kishin konkurrencë. Punët që merr lidhen me punimet e instalimit elektrik, mirëmbajtjen e rrjetit dhe instalimin e shtyllave të betonit. Elektroizgradnja shpesh kryen punime instalimi shtyllash në konsorciume me Betonjerka Sombor dhe Betonjerka Aleksinac.

Gjatë procesit të privatizimit, Betonjerka Aleksinac u transferua në pronësi të kompanisë Inkop, e cila në atë kohë ishte në bashkëpronësi të Zvonko Veselinoviq dhe Milan Radoiqiq. Betonjerka Sombor, nga ana tjetër, kontrollohet nga C&LC Group, e cila shfaqet në raportet financiare të Elektroizgradnja si përfituesja më e madhe e vetme e investimeve financiare të asaj kompanie, pronari 100% i së cilës është Pent Rent.

Kur të gjitha këto të dhëna shihen së bashku, pamja që marrim nuk është e kompanive që operojnë në mënyrë të pavarur në treg, por e një strukture të lidhur, në të cilën flukset financiare lëvizin midis disa subjekteve kryesore. Në këtë kontekst, Elektroizgradnja Bajina Bashta, duke gjykuar nga raportet financiare, shfaqet si kanali kryesor përmes të cilit investohen fondet në kompani të tjera në rrjet. Në të njëjtën kohë, Pent Rent, si pronari i saj i vetëm dhe një kompani që gjeneron të ardhura të konsiderueshme financiare nga marrëdhëniet me palët e lidhura, imponohet si një nga pikat e kësaj strukture kompanish të lidhura me marrëveshje të mëdha me shtetin dhe kompanitë publike. BIRN u dërgoi pyetje me shkrim Dushko Gjenadija dhe Milorad Lovriq në lidhje me pronësinë dhe përdorimin e dy makinave Mercedes G-class, automjete që, sipas dokumentacionit të Prokurorisë së Kosovës, janë të lidhura me ngjarjet në Banjska. Pyetjet lidhen gjithashtu me pretendimet për lidhjet e pronësisë dhe menaxhimit të këtyre kompanive, biznesin e tyre me kompanitë e lidhura, si dhe lidhjet e mundshme me rrethin e biznesit rreth Veselinoviq dhe Radoiqiq. Pyetjet thuhet se iu dërguan edhe Zvonko Veselinoviq. Deri në kohën e shkrimit të këtij artikulli, nuk ishin marrë përgjigje, shkruan BIRN. Ata deklarojnë se nuk kanë mundur të krijojnë kontakt me Milan Radoičićin përmes numrave të telefonit të njohur për stafin editorial të BIRN, kështu që ata u përpoqën, siç deklarojnë, edhe përmes avokatit të tij Goran Petronijević, por ai tha se nuk ishte i autorizuar të ndërmjetësonte komunikimin.

Gjithsej katër persona u vranë në konfliktin në Banjska – një anëtar i policisë së Kosovës dhe tre serbë, anëtarë të një grupi të armatosur të udhëhequr nga Milan Radoiqiq. Ndërsa tre nga njerëzit e tij u dënuan me dënime të rënda me burg, ai mbetet i lirë në Serbi. Blagoje Spasojeviq, Vladimir Toliq dhe Dushan Maksimoviq – u dënuan me burgim nga Gjykata Themelore në Priština, dy prej tyre me burgim të përjetshëm, dhe Maksimoviq me 30 vjet. Radoiqiq, megjithëse mori publikisht përgjegjësinë për organizimin dhe pjesëmarrjen në sulm menjëherë pas konfliktit, përmes avokatit të tij, ende nuk po përballet me ndjekje penale në Serbi.

Një padi u ngrit kundër tij nga Prokuroria e Kosovës, por ai nuk u gjykua në Priština, sepse është i paarritshëm për autoritetet e Kosovës, ndërsa ai vazhdon të jetojë në Serbi pa u ndjekur penalisht dhe, sipas informacionit në dispozicion, po zgjeron rrjetin e tij të pronave. BIRN shkroi më parë për vilën në Dedinje, për të cilën gruaja e tij Ema Radoičić tani shfaqet si investitore formale. Në rrugën Bulevar kneza Aleksandra Karađorđevića të Beogradit, menjëherë pranë vilës së gruas së Zvonko Veselinoviqit, familja Radoiçiq po ndërton dhe po zgjeron më tej një ndërtesë me një sipërfaqe bruto totale prej më shumë se 2,300 metrash katrorë, me vlerë miliona euro.

Ekipi editorial i BIRN-it i bëri pyetje Prokurorisë së Lartë Publike në Beograd në lidhje me fazën dhe rrjedhën e hetimit për ngjarjet në Banjska, duke përfshirë veprimet procedurale të ndërmarra në çështjen kundër Milan Radoiçiqit, dëshmitarët e mundshëm të dëgjuar dhe provat e marra nga institucionet vendase dhe ndërkombëtare, si dhe arsyet pse nuk është ngritur aktakuzë deri më tani.

Pyetjet lidhen gjithashtu me faktin nëse hetimi ka shqyrtuar rolin e mundshëm të dy automjeteve Mercedes G-class, të cilat janë të lidhura me kompaninë beogradase Pent Rent, si dhe aspektet më të gjera financiare, logjistike dhe organizative të ngjarjes. Deri në kohën e shkrimit të këtij artikulli, nuk ishin marrë përgjigje – shkruan BIRN.

Përveçse mbrohet në Serbi si organizator i konfliktit të armatosur në Banjska, Milan Radoiçiq është i lidhur edhe me vrasjen e një politikani serb nga veriu i Kosovës, Oliver Ivanoviç, prandaj Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s kërkoi që personat përgjegjës të nxirren para drejtësisë në fillim të vitit. Radoiçiq është i lidhur me vrasjen e një politikani serb nga veriu i Kosovës, Oliver Ivanoviç, në aktakuzën dhe procedurat para gjykatës në Prishtinë, dhe në vendimin e shkallës së parë të asaj gjykate ai përcaktohet si udhëheqës i një grupi kriminal të lidhur me krimin, megjithëse nuk po gjykohet sepse nuk është i disponueshëm për autoritetet gjyqësore të Kosovës. Në të njëjtën kohë, Radoičić, ashtu si kumbari i tij Zvonko Veselinoviç, është gjithashtu në listën e sanksioneve të OFAC të SHBA-së, si pjesë e një rrjeti personash të përcaktuar për përfshirje në krim të organizuar dhe korrupsion.

Çfarë zbulon leja e armës e gjetur në një Mercedes të klasit G

Në njërën nga dy Mercedes-at e klasit G të sekuestruara në Banjska pas konfliktit të armatosur, policia e Kosovës gjeti një leje arme në emër të Milan Radoiqiq.

Informacionet personale nga ai dokument zbulojnë se në tetor 2017, kur u lëshua leja e armës, Radoiqiq e regjistroi rrugën Omladinska numër 49 në Kraljevo si vendbanimin e tij. Sipas kadastrës, apartamenti numër 1, i cili është i listuar në dokument me adresën e banimit, është i regjistruar në emër të Tanja Pantović. Siç i konfirmuan BIRN dy burime të pavarura, Tanja Pantoviq është ish-bashkëshortja e Milan Radoičić, i cili ka një numër të lakmueshëm projektesh investimi dhe ndërtimi në Kraljevo.

Apartamenti i lartpërmendur është një apartament me katër dhoma, me sipërfaqe 133 metra katrorë.

Tanja Pantoviq zotëron gjithsej nëntë njësi banimi, dy ambiente biznesi, dy ndërtesa dhe tre parcela toke. Për një ndërtesë tregtare dhe banesore me një sipërfaqe totale bruto prej rreth 950 metrash katrorë në rrugën Omladinska 45 në Kraljevo, ajo mori një leje ndërtimi në shtator 2022. Ndërtesa ka tetë apartamente dhe dy hapësira tregtare, të cilat janë të regjistruara në regjistrin e tokës nën emrin e saj. Apartamenti i nëntë është në adresën ku Radoiqiq ishte regjistruar në kohën kur iu dha leja e armës së lartpërmendur, raporton BIRN. Përveç kësaj, ajo zotëron një ndërtesë tjetër, e cila është e regjistruar në regjistrin e tokës si ndërtesë banimi familjare, por zona e saj e ndërtimit nuk është e regjistruar. /Telegrafi/