Muzeu Ukrainas në Nju Jork feston 50-vjetorin: artistja Molly Gochman e kthen fasadën e xhamit në “kolazh kujtese”

Muzeu Ukrainas në Nju Jork, i vendosur në lagjen historike të njohur si Ukrainian Village në Lower East Side të Manhattan-it, feston këtë vjeshtë 50-vjetorin e themelimit. Me këtë rast, artistja Molly Gochman, e njohur për punën e saj me komunitetin, kujtesën dhe rrëfimet personale, solli në muze projektin e saj të hershëm “Memory Collage: Materials from The Ukrainian Museum Collection”, siç njofton The Art Newspaper.

Instalacioni u zbulua më 26 shtator dhe mbulon hyrjen me mure xhami, dritaret dhe hollin e muzeut me riprodhime në shkallë të madhe të artefakteve nga koleksioni i përhershëm. Gochman punoi me kryetaren e koleksioneve, Maria Rewakowicz, duke eksploruar mbi 46,000 objekte — fotografi, dokumente, tekstile dhe qeramikë — që pasqyrojnë historitë e emigracionit ukrainas dhe kulturën e tij. Në ditën e zbulimit, artistja ftoi anëtarët e komunitetit të sillnin sende personale: fragmente pëlhure, letra, fotografi, receta të shkruara me dorë apo copa porcelani, të cilat u skanuan dhe u projektuan në vend; kontributet pranohen edhe përmes email-it.

Muzeu u themelua nga Lidhja Kombëtare e Grave Ukrainase, dhe koleksioni i tij filloi me blerjen e 600 pjesëve të artit popullor ukrainas në Panairin Botëror të Çikagos 1933-34. Valët e emigrantëve ukrainas — që i shpëtuan pogromeve cariste, persekutimit bolshevik, stalinist dhe nazist, e tani pushtimit rus në shkallë të plotë — kanë lënë gjurmën e tyre në këtë institucion.

Gochman, pasardhëse e familjarëve që ikën nga pogromet në Talne të Ukrainës, i tha The Art Newspaper se qëllimi i saj ishte që kalimtarët të ndjenin habi kur dritaret “kthehen papritur në xham të pikturuar” dhe të kuptonin se Ukraina është “një vend shumë unik, me kulturën dhe trashëgiminë e vet” — jo pjesë e Rusisë. Ajo u magjeps veçanërisht nga tekstilet dhe qëndisjet ukrainase: “thurja krijon kaq shumë forcë… ashtu si Ukraina po i bën ballë këtij përbindëshi [luftës]”.

Për 50-vjetorin, muzeu po forcon lidhjen me komunitetin edhe përmes një partneriteti të ri me Cooper Union dhe një “reading rave” më 17 tetor kushtuar botimeve të artit ukrainas. Kuratorja dhe promovuesja kulturore e lindur në Kiev, Elena Siyanko, tha se vizioni e vendos muzeun “në ballë të ruajtjes dhe forcimit të agjencisë kulturore ukrainase”.