Produktiviteti i punës në Ballkanin Perëndimor: Shqipëria në fund të klasifikimit

Produktiviteti i punës në Ballkanin Perëndimor paraqet ndryshime të dukshme ndër vende, me Mali i Zi dhe Serbinë që kryesojnë renditjen dhe Shqipërinë e fundit në vitin 2024 sipas vlerave të prodhimit për punonjës.

Sipas monitor, të dhënat e përpunuara nga Instituti i Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare (WiiW) tregojnë se Mali i Zi ka produktivitetin më të lartë në rajon, me 47,050 euro për punonjës në 2024 (rreth 57% e mesatares së BE-së). Serbia vjen pas me 46,260 euro (56% e mesatares së BE-së), ndërsa Kosova dhe Maqedonia e Veriut regjistrojnë përkatësisht 44,970 euro (55%) dhe 43,810 euro (53%). Bosnja dhe Hercegovina ka 35,950 euro për punonjës, kurse Shqipëria renditet në fund me 34,580 euro, ose rreth 42% të produktivitetit mesatar të BE-së.

Shkaku i dallimeve lidhet me strukturën ekonomike dhe burimet e investimeve: Mali i Zi përfiton nga një orientim drejt shërbimeve me vlerë të lartë, kurse Serbia ka tërhequr investime të huaja direkte në sektorë prodhues dhe teknologjikë. Masat zhvillimore si zonat e lira ekonomike në Maqedoninë e Veriut kanë tërhequr investime nga industria automative, ndërsa Kosova ka përparuar përmes zgjerimit të teknologjisë së informacionit dhe shërbimeve të kontraktuara (BPO). Shqipëria mbetet e varur kryesisht nga sektorë me vlerë të ulët të shtuar, si bujqësia dhe fasoneria, dhe shfaq nivel më të ulët të automatizimit krahasuar me vendet e tjera të rajonit.

Sfidat për rritjen

Të dhënat e Institutit të Vjenës nënvizojnë se rritja e produktivitetit mbetet sfida kryesore për gjithë Ballkanin Perëndimor: diferenca mes 57% të Malit të Zi dhe 42% të Shqipërisë tregon nevojën për përqendrim në inovacion, edukim profesional dhe investime teknologjike si hapa kyç për të ngushtuar hendekun ekonomik, raporton monitor.