Putin e mbyll rubinetin e të dhënave: eksportet ruse të energjisë bëhen sekrete për t’i shpëtuar sanksioneve perëndimore

Presidenti rus Vladimir Putin firmosi të hënën (28 shtator 2026) një dekret që kufizon më tej zbulimin e të dhënave për energjinë dhe produktet e naftës, me qëllimin e deklaruar për t’iu kundërvënë sanksioneve të SHBA-së dhe vendeve perëndimore, siç raporton agjencia e lajmeve Reuters.

Dekreti ndalon publikimin, përfshirë përmes mediave, të grupeve të të dhënave për natyrën, çmimin, shitësit, blerësit, rrugët dhe destinacionet e eksporteve energjetike ruse; kufizohet edhe publikimi i të dhënave doganore. Zbulimi i tyre lejohet vetëm nëse kompania e përfshirë në transaksion i publikon vetë të dhënat. Qeverisë i janë dhënë 10 ditë për të përcaktuar saktësisht se cilat kode produktesh mbulohen nga ndalimi.

Nuk është hera e parë që Moska e mbyll rubinetin e informacionit: Rusia e kishte klasifikuar tashmë publikimin e të dhënave për prodhimin e naftës pas aneksimit të Krimesë në 2014 dhe e kishte shtrënguar edhe më tej fshehtësinë pas pushtimit të plotë të Ukrainës në 2022. Sipas Reuters, dekreti i ri e zgjeron këtë politikë edhe mbi të dhënat e rafinerive dhe të logjistikës, duke e lidhur drejtpërdrejt me zbatimin e sanksioneve — sa më pak detaje të verifikojnë qeveritë perëndimore, aq më vështirë bëhet zbatimi i tavanit të çmimit të naftës.

Konteksti e bën lëvizjen edhe më domethënëse: sulmet ukrainase me dronë po godasin vazhdimisht rafineritë ruse, dhe sipas shifrave të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, përpunimi rafinues rus zbriti në rreth 3.8 milionë fuçi në ditë në qershor — rreth 30% më pak se një vit më parë dhe niveli më i ulët në mbi dy dekada — ndërsa prodhimi i benzinës ra me rreth 20% dhe ai i dizelit me rreth 30%.

Analistët e shohin dekretin si pjesë të strategjisë së Kremlinit për të errësuar sa më shumë tregun e vet të energjisë, në një kohë kur të ardhurat nga nafta e gazi po bien dhe rafineritë po paguajnë koston e luftës në territorin rus.