SHBA godet objektiva në Iran pas rrëzimit të një helikopteri Apache në Ngushticën e Hormuzit

Uashington/Teheran – Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë një seri sulmesh ushtarake kundër objektivave iraniane pasi një helikopter amerikan Apache u rrëzua në Ngushticën e Hormuzit, duke rritur ndjeshëm tensionet mes dy vendeve dhe duke nxitur paralajmërime për hakmarrje nga Teherani.

Sipas ushtrisë amerikane, operacioni nisi në orën 22:00 GMT të së martës dhe u cilësua si një “përgjigje proporcionale ndaj agresionit të pajustifikuar iranian”.

Mediat shtetërore iraniane raportuan shpërthime në ishullin Qeshm, si dhe në portet Sirik dhe Jask gjatë valës së parë të sulmeve. Më vonë u raportuan shpërthime të tjera në Jask dhe në qytetin portual Bandar Abbas, një nga qendrat më të rëndësishme strategjike të Iranit në Gjirin Persik.

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se Irani kishte rrëzuar helikopterin Apache gjatë një patrullimi në Ngushticën e Hormuzit dhe se SHBA ishte e detyruar të reagonte.

“Nga nevoja, duhet t’i përgjigjemi këtij sulmi”, shkroi Trump në platformën e tij Truth Social.

Sipas presidentit amerikan, të dy anëtarët e ekuipazhit u shpëtuan me sukses dhe nuk pësuan lëndime.

Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, paralajmëroi se prania e forcave të huaja pranë territorit iranian mbetet “në rrezik të vazhdueshëm” dhe premtoi kundërpërgjigje ndaj sulmeve amerikane.

“Forcat iraniane nuk do të lënë pa përgjigje asnjë sulm apo kërcënim. Largohuni nga rajoni ynë nëse doni të jeni të sigurt”, shkroi ai në rrjetin social X.

Helikopteri dyshohet se u godit nga një dron iranian

Në një operacion të përshkruar si i pari i këtij lloji, forcat amerikane përdorën një mjet detar pa pilot për të lokalizuar zonën e incidentit dhe për të shpëtuar pilotët brenda dy orësh.

Armëpushimi në rrezik

Ngjarja vjen në një moment tepër delikat për rajonin. Vetëm një ditë më parë, Irani dhe Izraeli kishin shkëmbyer zjarr për herë të parë që nga hyrja në fuqi e armëpushimit të brishtë dy muaj më parë.

Televizioni shtetëror iranian raportoi se sulmet izraelite të së martës kishin vrarë të paktën dy pjesëtarë të njësive të mbrojtjes ajrore iraniane.

Konflikti i vazhdueshëm mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit ka krijuar pasiguri të madhe në tregjet ndërkombëtare, duke ndikuar në rritjen e çmimeve të energjisë dhe të produkteve bazë ushqimore në shumë vende të botës.

Negociatat për marrëveshje mbeten të bllokuara

Pavarësisht përshkallëzimit ushtarak, bisedimet diplomatike mes Uashingtonit dhe Teheranit vazhdojnë, megjithëse me ritme të ngadalta.

Para incidentit me helikopterin, Presidenti Trump kishte deklaruar se ekzistonte një mundësi reale për arritjen e një marrëveshjeje brenda pak ditësh.

“Kemi një shans të mirë për të nënshkruar një marrëveshje shumë të fortë dhe shumë të mirë”, tha ai.

Megjithatë, pengesat kryesore mbeten të njëjtat. Uashingtoni kërkon që Irani të heqë dorë nga rezervat e uraniumit të pasuruar në nivele të larta, ndërsa Teherani kërkon heqjen e sanksioneve ekonomike dhe lirimin e fondeve të ngrira para arritjes së një marrëveshjeje përfundimtare.

Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad-Bagher Ghalibaf, deklaroi se komentet e fundit të Trump bien ndesh me pikat e dakordësuara më parë dhe tregojnë se SHBA “nuk po kërkon as armëpushim dhe as dialog”.

Analistët paralajmërojnë se sulmet e reja amerikane dhe kërcënimet për kundërpërgjigje nga Irani mund ta çojnë rajonin drejt një faze të re përshkallëzimi, duke vënë në pikëpyetje jo vetëm armëpushimin aktual, por edhe përpjekjet ndërkombëtare për një marrëveshje afatgjatë mes dy vendeve.