Shefi i lartë i teknologjisë në Evropë paralajmëron: Brukseli po i largon kompanitë e inteligjencës artificiale

Salla e takimeve ku Christophe Fouquet pret vizitorë përmban një vend të vogël të shenjtë me dhurata, relike të korporatave të lëna nga përfaqësues të qeverisë dhe drejtues që bëjnë pelegrinazh në këtë qytet të vogël holandez për të parë kreun e firmës teknologjike më të vlefshme të Evropës.

Ata vijnë sepse kompania e tij, ASML, prodhon makinat që qëndrojnë pas çipave më të përparuar në botë. Dhe Fouquet dëshiron t’i dërgojë një mesazh Brukselit: Evropa po bën një punë të keqe me inteligjencën artificiale dhe rrezikon të humbasë kompani drejt rajoneve të tjera.

Si ofrues i makinave që printojnë çipat që furnizojnë me energji telefonat inteligjentë, makinat, qendrat e të dhënave dhe sistemet e inteligjencës artificiale që riformësojnë ekonominë globale, ASML ndodhet në qendër të botës së teknologjisë. Është kompania më e madhe teknologjike në Evropë për sa i përket kapitalizimit të tregut, me vlerë 515 miliardë euro me më shumë se 44,000 punonjës.

Fouquet është një figurë të cilës zyrtarë të lartë qeveritarë dhe drejtues të teknologjisë i hapin dyert. Muajin e kaluar ai u takua me Sekretarin e Tregtisë të SHBA-së, Howard Lutnick, dhe së fundmi foli me themeluesin e Tesla dhe SpaceX, Elon Musk. I pyetur nëse e ka numrin e telefonit të Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ai qeshi dhe tha se “kanë folur së fundmi”.

E megjithatë, komentet e Fouquet – të dhëna në një intervistë ekskluzive me POLITICO në zyrat e kompanisë së tij, ku vinçat e ndërtimit janë të zënë me një tjetër zgjerim – ekspozojnë një përçarje që po thellohet midis Brukselit dhe kampionëve industrialë të Evropës. BE dëshiron të rregullojë dhe subvencionojë rrugën e saj drejt rëndësisë së IA-së, por shefi i ASML thotë se blloku po krijon pengesa për kompanitë përpara se të krijojë kërkesën për aplikacione të IA-së që do ta bënin Evropën konkurruese.

Kjo dobësi është e dukshme në librat e vetë ASML: 99 përqind e shitjeve të makinerive të kompanisë vijnë nga jashtë Evropës, tha Fouquet, një shifër mbresëlënëse për një kompani me seli në Holandë dhe qendrore në zinxhirin global të furnizimit me inteligjencë artificiale.

Ai përmendi në veçanti Aktin e BE-së për IA -në -rregulloren historike të bllokut për teknologjinë- si një shembull të vendosjes së kufijve nga Brukseli përpara se kompanitë evropiane të ndërtonin produkte të forta të IA-së të tyre.

“Ne nuk filluam të vraponim, as nuk filluam të ecnim, dhe tashmë kishim përpara të gjitha pengesat për të mos qenë në gjendje të bënim as hapin e parë”, shtoi Fouquet, duke argumentuar se kjo “nuk i shërbente industrisë”.

Kritika vjen pas muajsh presioni nga kompanitë më të mëdha të Evropës për të zbutur Aktin e Inteligjencës Artificiale. Në fillim të majit, ASML iu bashkua Airbus, Ericsson, Mistral, Nokia, SAP dhe Siemens në paralajmërimin e von der Leyen se legjislacioni rrezikon të pengojë kompanitë evropiane përpara se ato të mund të konkurrojnë me rivalët amerikanë dhe kinezë.

Politikëbërësit e BE-së kanë ndërmarrë tashmë hapa për të vonuar një pjesë të ligjit dhe për të hartuar një regjim potencialisht më të lehtë për aplikimet industriale të inteligjencës artificiale, si pjesë e një pakete thjeshtimi të miratuar më parë këtë muaj.

Fouquet e mirëpriti këtë ndryshim, por argumentoi se e njëjta logjikë duhet të zbatohet përtej makinerive dhe përdorimeve industriale, duke paralajmëruar se kompanitë e Evropës do ta çonin zhvillimin e inteligjencës artificiale diku tjetër nëse rregullat e bllokut mbeteshin shumë kufizuese.

“Nëse nuk mund ta bëjnë këtu, do ta bëjnë diku tjetër”, tha ai.

Fouquet e hodhi poshtë përpjekjen e Komisionit Evropian për të thjeshtuar rregulloret e tij përmes asaj që në zhargonin e Brukselit njihet si paketa omnibus.

“Ideja që bën diçka shumë komplekse, pastaj e thjeshton atë dhe që përfundon me diçka të mirë… është pak e çuditshme”, tha ai.

Në vend të kësaj, argumentoi ai, Brukseli duhet të shkruajë rregulla me kompanitë që pritet të konkurrojnë sipas tyre.

Komentet e Fouquet janë një goditje e lehtë, ndërsa Komisioni përgatitet të paraqesë një paketë sovraniteti teknologjik muajin e ardhshëm, që synon të zvogëlojë varësinë nga teknologjia amerikane, të rrisë kapacitetin e qendrës së të dhënave të bllokut dhe të rrisë pjesën e tij në zinxhirin e furnizimit me çipa.

Ai paralajmëroi kundër mbitheksimit të prodhimit vendas, duke thënë se “asnjë vend nuk do ta ketë kurrë të gjithën” dhe paralajmëroi kundër një dispozite që do t’u kërkonte qeverive t’u jepnin përparësi kompanive evropiane në prokurimin publik.

“Për të pasur preferencë, së pari duhet të kesh diçka që mund të preferosh”, tha ai.

Ai paralajmëroi gjithashtu kundër shpenzimeve të mëdha të Evropës për qendrat e të dhënave ose fabrikat e çipave pa krijuar kërkesën për aplikacione të inteligjencës artificiale, shërbime cloud dhe çipa.

“Ideja që Komisioni, ose BE-ja, do të ndërtojnë një [fabrikë] ose një qendër të dhënash ndoshta nuk është më e mira”, tha ai. “Duhet t’ia lini këtë kampionëve industrialë sepse ata dinë si ta bëjnë.”

Në vitin 2022, si pjesë e strategjisë historike të BE-së për çipat, Komisioneri i atëhershëm për Tregun e Brendshëm Thierry Breton nxiti ndërtimin e një fabrike për çipa të përparuar në tokën evropiane. Por një përpjekje nga prodhuesi amerikan i çipave Intel për të ndërtuar një fabrikë të tillë në Gjermani dështoi në vitin 2024, për shkak të problemeve financiare në kompani.

Problemi, tha Fouquet, është se askush në Evropë nuk përdor teknologji kaq të përparuar./ Politico