Shpërthim Katastrofik në Florida: Raketa “New Glenn” e Blue Origin Përfshihet nga Flakët Gjatë Testimit

Kape Kanaveral, Florida – Një raketë e papilotuar e kompanisë “Blue Origin” të miliarderit Jeff Bezos shpërtheu në një top gjigant zjarri mbrëmjen e së enjtes (28 maj), gjatë një testi rutinë në platformën e lançimit në Florida. Incidenti shënon një prapakthehu të madhe për kompaninë në garën e saj të ashpër me SpaceX të Elon Musk.

Videot e kapura në vendngjarje treguan raketën gjigante “New Glenn”, me lartësi prej 98 metrash (322 këmbë), duke u ndezur rreth orës 21:00 me kohën lokale në Cape Canaveral, përpara se të shpërthente në flakë të portokallta. Shpërthimi ndriçoi qiellin e natës dhe shkundi shtëpitë e zonave përreth.

Blue Origin konfirmoi se bëhej fjalë për një “anomali” gjatë testit të quajtur “hot-fire” – një procedurë ku motorët e raketës ndizen me kapacitet të plotë ndërsa ajo qëndron e ankoruar fort pas tokës.

Reagimet e Bezos dhe Musk

Në një reagim në rrjetin social X, Jeff Bezos e përshkroi ngjarjen si një “ditë shumë të vështirë”, por mbeti optimist për të ardhmen.

“Ditë shumë e vështirë, por ne do të rindërtojmë gjithçka që duhet rindërtuar dhe do t’i kthehemi fluturimit. Ia vlen,” tha Bezos, duke shtuar se është ende herët për të përcaktuar shkakun rrënjësor të shpërthimit. Ai konfirmoi gjithashtu se i gjithë personeli është i sigurt dhe i padëmtuar.

Rivali i tij kryesor, Elon Musk, i shprehu keqardhjen përmes një postimi: “Më vjen keq që e shoh këtë, shpresoj të rimëkëmbeni shpejt,” duke shtuar një koment që tregon vështirësinë e kësaj industrie: “Raketat janë të vështira.”

Pasojat dhe Dëmet: “Një prapakthehu masive”

Ky shpërthim vjen në një moment kritik. Blue Origin po bëhej gati për lansimin e katërt të “New Glenn” në qershor, me qëllim dërgimin në orbitë të dhjetëra satelitëve të internetit “Leo” të kompanisë Amazon – një projekt ky që konkurron drejtpërdrejt me rrjetin Starlink të Musk. Për fat të mirë, satelitët nuk ndodheshin në raketë në momentin e shpërthimit.

Megjithatë, ekspertët thonë se dëmet janë afatgjata. Maggie Lieu, astrofizikane në Universitetin e Nottinghamit, deklaroi se ky është një dëm kolosal.

“E gjithë struktura e lansimit është shkatërruar, ndaj do të duhen shumë, shumë muaj për t’u rikthyer në funksion. Gjithashtu do të duhet kohë që FAA (Administrata Federale e Aviacionit) ta certifikojë sërish atë, sepse ky është një aksident i rëndë,” tha Lieu.

Kompania ka paralajmëruar banorët e bregdetit se mbetje nga raketa mund të dalin në breg ditët ose javët në vijim, duke u bërë thirrje njerëzve që të mos i prekin ato për arsye sigurie, por t’i raportojnë menjëherë.

Gara e Hapësirës dhe Sfidat e Blue Origin

Ky nuk është incidenti i parë për “New Glenn”. Vetëm në prill, raketa u pezullua përkohësisht nga FAA pasi fluturimi i saj i tretë dështoi të linte një satelit në orbitën e duhur për shkak të një defekti në motor. FAA sapo e kishte hequr pezullimin një javë më parë.

Ky dështim vjen gjithashtu vetëm pak ditë pasi NASA i akordoi Blue Origin një kontratë të re prej 188 milionë dollarësh për të dërguar roverë në sipërfaqen e Hënës, si pjesë e programit Artemis. Administratori i NASA-ës, Jared Isaacman, deklaroi se agjencia do të punojë ngushtë me kompaninë për të hetuar ngjarjen dhe për të vlerësuar ndikimin që kjo do të ketë në misionet e ardhshme hënore.

Ndërsa SpaceX po dominon tregun me 165 lansime të kryera vetëm gjatë vitit 2025, Blue Origin vazhdon të përballet me vështirësi teknike në rrugëtimin e saj drejt krijimit të raketave të ripërdorshme dhe bërjes së udhëtimeve hapësinore të aksesueshme për bizneset dhe turizmin.