Ukraina do të kanalizojë deri në 1 miliard euro kredi nga BE-ja në projekte të përbashkëta mbrojtëse

Ukraina është gati të transferojë deri në 1 miliard euro nga kredia e saj e BE-së në Instrumentin Mbështetës të Ukrainës për të integruar industrinë e saj të mbrojtjes me partnerët e saj evropianë. Ky veprim është pjesë e një Pakti Industrial të Mbrojtjes që duhet të heqë pengesat rregullatore për bashkëpunimin industrial dhe të inkurajojë shtetet anëtare të çaktivizojnë stokun.

Ukraina është gati të kanalizojë deri në 1 miliard euro nga kredia e saj e BE-së në një program të hartuar për ta afruar industrinë e saj të mbrojtjes me partnerët e saj evropianë, me fokus në mbrojtjen ajrore dhe raketore, dronët, sistemet kundër dronëve dhe municionet.

Ky veprim do të katërfishonte financimin për Instrumentin e Mbështetjes së Ukrainës, pjesë e një përpjekjeje më të gjerë nga Brukseli dhe Kievi për të integruar industritë e tyre të mbrojtjes dhe për të rritur prodhimin e armëve.

Sipas Kredisë Mbështetëse për Ukrainën (USL), BE-ja po ofron 90 miliardë euro për të mbështetur përpjekjet e luftës së Kievit në vitet 2026 dhe 2027. Me nevojat financiare në rritje të Ukrainës, Brukseli kohët e fundit ra dakord të përshpejtojë disa pagesa për të ndihmuar në plotësimin e deficitit buxhetor.

Megjithatë, Kievi pritet të transferojë “deri në 1 miliard euro nga fondet e Kredisë Mbështetëse të Ukrainës në Programin Evropian të Industrisë së Mbrojtjes / Instrumentin Mbështetës të Ukrainës”, sipas një dokumenti konfidencial të Komisionit Evropian të siguruar nga Euronews.

Instrumenti, me vlerë aktualisht 300 milionë euro, synon të promovojë prodhimin e përbashkët ukrainas-evropian përmes sipërmarrjeve të përbashkëta dhe marrëveshjeve të licencimit, si dhe të lehtësojë prokurimin e përbashkët që përfshin prodhues nga të dyja palët.

Rritja e financimit është pjesë e Partneritetit Strategjik Industrial të Mbrojtjes BE-Ukrainë, i cili synon të kombinojë teknologjitë e provuara në betejë të Ukrainës me kapacitetin industrial të Evropës.

Partneriteti u lançua në korrik 2026 me nënshkrimin e një letre qëllimi. Mbi këtë bazë, Komisioni po harton një Pakt Industrial të Mbrojtjes, për të cilin po kërkon një mandat nga shtetet anëtare.

“Objektivat e tij kryesore janë të mbështesë dërgesat më të shpejta të produkteve të mbrojtjes në Ukrainë, ndërkohë që rrit dhe integron kapacitetet industriale të mbrojtjes evropiane dhe ukrainase”, thuhet në dokumentin që Komisioni ndau me vendet e BE-së.

Përveç fuqizimit të instrumentit, Pakti synon të identifikojë mënyra për të hequr barrierat rregullatore ndaj bashkëpunimit industrial BE-Ukrainë, duke përfshirë edhe përfundimin e marrëveshjeve “gjithëpërfshirëse” mbi teknologjitë e dronëve dhe raketave.

Një plan i veçantë synon të inkurajojë shtetet anëtare që të përdorin raundin e ri të kredive të pashpenzuara në kuadër të programit të Veprimit për Sigurinë për Evropën (SAFE) për të financuar projekte të përbashkëta me industrinë ukrainase, megjithëse kryeqytetet e BE-së nuk mund të detyrohen ta bëjnë këtë.

Komisioni shpreson që këto iniciativa do të krijojnë një “dritare mbrojtëse” që rrit prodhimin e mbrojtjes të BE-së në vitin 2027, duke i lejuar Kievit të përdorë USL-në për të blerë vëllime më të mëdha nga prodhuesit evropianë me çmime më të ulëta.

Krahas blerjeve të drejtpërdrejta, dokumenti thotë se qeveritë kombëtare duhet të inkurajohen të çmontojnë arsenalet e tyre si një mënyrë për të mbajtur furnizimet që rrjedhin shpejt dhe vazhdimisht në Ukrainë.

Ambasadorët e BE-së do ta diskutojnë iniciativën për herë të parë të mërkurën. Qëllimi është që Pakti të përfundojë deri në fund të vitit, pas së cilës shtetet anëtare do të duhet të miratojnë tekstin përfundimtar./Euronews.com