Vëzhguesit ndërkombëtarë: zgjedhjet në Serbi me pjesëmarrje të lartë, por mundësi të pabarabarta dhe keqpërdorim të resurseve publike

Vëzhguesit ndërkombëtarë thanë në deklaratën paraprake të publikuar më 26 tetor nga OSBE/ODIHR se zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 25 tetorit në Serbi u shënuan nga angazhim aktiv i qytetarëve, pjesëmarrje e lartë dhe konkurrencë e fortë mes dy pretendentëve kryesorë, por u zhvilluan në një atmosferë polarizimi të thellë, me barazinë e mundësive në fushatë të kompromentuar seriozisht, siç njofton OSBE/ODIHR.

Sipas deklaratës, avantazhet e rrënjosura të partisë në pushtet, përfshirë keqpërdorimin e rëndë të resurseve publike, së bashku me frikësimin dhe presionin ndaj votuesve dhe ndërprerjet e aktiviteteve të fushatës, e dëmtuan më tej mjedisin zgjedhor.

Koordinatori special dhe drejtuesi i misionit afatshkurtër të OSBE-së, Gilles Baum, tha: “Pjesëmarrja e lartë që pamë më 25 tetor dërgon një mesazh të rëndësishëm” dhe se përkushtimi demokratik duhet shoqëruar me përpjekje për të forcuar besimin e publikut në zgjedhje dhe për të garantuar kushte të barabarta. Kreu i delegacionit vëzhgues të PACE, Piero Fassino, tha se qytetarët serbë, me pjesëmarrjen e tyre të jashtëzakonshme, sollën ndryshim historik dhe shprehën dëshirë të qartë për ndryshim, dhe u bëri thirrje autoriteteve të reja të justifikojnë besimin e dhënë.

Përgatitjet u menaxhuan me efikasitet dhe KQZ-ja (RIK) punoi përgjithësisht në mënyrë transparente dhe brenda afateve ligjore, por vendimmarrja e ndikuar politikisht ngriti shqetësime për paanshmërinë e saj. Dita e zgjedhjeve u vlerësua pozitivisht në shumicën dërrmuese të vendvotimeve të vëzhguara, megjithatë incidentet e raportuara të dhunës fizike, edhe ndaj personelit të vendvotimeve, vëzhguesve qytetarë dhe gazetarëve, ngritën shqetësime serioze; në 60 për qind të 1.485 vendvotimeve të vëzhguara nuk ishte siguruar akses i pavarur për votuesit me aftësi të kufizuara fizike, siç njofton Newsmax Balkans duke iu referuar raportit paraprak.

Shefi i misionit vëzhgues të ODIHR-it, Eoghan Murphy, tha se baza ligjore është forcuar dhe administrata i përgatiti zgjedhjet me efikasitet, por pati mangësi serioze në proces, anshmëri të thellë në media dhe dështim për ta mbrojtur hapësirën online nga manipulimi. Monitorimi i ODIHR-it gjeti se transmetuesit publikë dhe privatë favorizuan listën “Serbia e Bashkuar” dhe e paraqitën kryesisht negativisht “Listën Studentore”.