WSJ: Ndërmjetësit i kërkojnë Iranit lëshime bërthamore për të ringjallur bisedimet me SHBA-në — Trump e sheh të mundshëm rikthimin e bombardimeve

Ndërmjetësit po i bëjnë presion Iranit të bëjë një lëshim mbi programin e tij bërthamor për të ringjallur bisedimet e armëpushimit me Shtetet e Bashkuara, pasi presidenti Donald Trump hodhi poshtë propozimin e armëpushimit të Teheranit — një përpjekje e dëshpëruar, siç raporton Wall Street Journal, për të ndalur përshkallëzimin e konfliktit drejt një lufte të plotë.

Katari, një nga vendet kryesore që përcjell mesazhe mes Uashingtonit dhe Teheranit, e përshkroi situatën si gjithnjë e më të vështirë. Në një intervistë televizive për Bloomberg-un, kryeministri Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani tha se konflikti po bëhej më i vështirë për t’u zgjidhur me kalimin e kohës, duke përmendur sulmet e militantëve Huthi — të mbështetur nga Irani — në Jemen dhe Irak ndaj Arabisë Saudite. “Ky konflikt është shumë kompleks,” tha ai. “Nuk ka një strategji të qartë kryesore që po ndjekim për t’i dhënë fund, dhe kjo është pikërisht ajo që na mungon sot.”

Vetë Trump është skeptik se diplomacia do të funksionojë dhe, sipas gazetës amerikane, u ka thënë bashkëpunëtorëve të tij se e sheh të mundshëm një fushatë të re bombardimesh. Të premten ai hodhi poshtë propozimin iranian të armëpushimit që do të hapte Ngushticën e Hormuzit dhe do t’i jepte fund bllokadës amerikane të porteve iraniane për shtatë ditë, për t’i lënë hapësirë negociatave.

Nga ana e tij, ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi tha të dielën se Irani është i hapur për negociata, por paralajmëroi se Teherani do t’i përgjigjej çdo agresioni në të njëjtën monedhë. “Jemi plotësisht të përgatitur që lufta të rifillojë,” tha ai për emisionin “Meet the Press” të NBC-së. “Qëndrojmë të vendosur përballë çdo agresioni të ri, edhe nëse vjen deri te një luftë apokaliptike. Por në të njëjtën kohë jemi gati për diplomaci. I takon presidentit Trump të zgjedhë.” Sipas zyrtarëve arabë, Irani nuk ka bërë asnjë kompromis që kur Trump hodhi poshtë planin e armëpushimit, dhe kërkon që Uashingtoni të ofrojë lëshime i pari para se negociatat të ecin përpara.

Zyrtarë të qeverive të Lindjes së Mesme që flasin rregullisht me Teheranin thonë se udhëheqësit iranianë janë të bindur se mund t’i mbijetojnë një bllokade afatgjatë amerikane apo një fushate të re bombardimesh, dhe se pushteti në Iran është tani i përqendruar në duart e Gardës Revolucionare Islamike — një forcë paramushtarake dhe ekonomike që ka mbajtur prej kohësh një vijë të ashpër kundër kompromisit me Perëndimin. Një zyrtar i lartë i një qeverie të rajonit, i përfshirë në bisedimet e paqes, tha se Irani do të ishte i gatshëm të bënte kompromise mbi programin bërthamor dhe ishte pranë një gjëje të tillë në fillim të këtij viti në bisedimet me zëvendëspresidentin JD Vance — por Teherani do të kishte nevojë për garanci të qarta se Izraeli nuk do të sulmonte sërish pas ndonjë marrëveshjeje mes Uashingtonit dhe Teheranit.

Analistët paralajmërojnë se të dyja palët po ngurtësojnë pozicionet. “Nuk duhet të habisë fakti që të gjitha palët po ngurtësojnë pozicionet,” tha Behnam Ben Taleblu nga Fondacioni për Mbrojtjen e Demokracive në Uashington. “Teherani po përpiqet ta fusë Trump-in në një version të ngjeshur të marrëveshjes që shkeli në fillim të kësaj vere. Ndërkohë Uashingtoni duket i vendosur të përshkallëzojë sanksionet dhe të mbajë bllokadën derisa të nuhasë dorëzimin.”