FOKUS – Evropa nën presion për të siguruar financimin e Ukrainës

BRUKSEL 28 shtator /ATSH/ – Ministrat e Mbrojtjes të vendeve të Bashkimit Evropian po takohen në Bruksel për të diskutuar rritjen e mbështetjes për Ukrainën dhe forcimin e mbrojtjes së vetë Evropës, veçanërisht të hapësirës ajrore dhe zonave detare, sipas Euronews.

Takimi zhvillohet ndërsa sulmet ruse ndaj Ukrainës vazhdojnë dhe ndikimi i tyre po ndihet edhe përtej kufijve ukrainas.

Një nga çështjet kryesore është rritja e incidenteve me avionë dhe dronë, të cilat vendet evropiane i lidhin me pasojat e agresionit rus.

Ministrat pritet të nisin diskutimet për propozimin e presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, për një protokoll emergjent evropian ndaj kërcënimeve hibride.

Një zyrtar i BE-së përgjegjës për çështjet e sigurisë tha se ekziston hapësirë për bashkëpunim më të madh mes BE-së dhe NATO-s, veçanërisht për përballimin e inkursioneve të padëshiruara dhe forcimin e mbrojtjes.

Megjithatë, një nga pyetjet kryesore është se si të shmanget dyfishimi i strukturave dhe përpjekjeve.

Ish-ministri i Jashtëm i Lituanisë, Gabrielius Landsbergis, tha se sfida më e madhe për Evropën gjatë 12 muajve të ardhshëm do të jetë financimi i Ukrainës.

Sipas tij, Ukraina po përballet drejtpërdrejt me pasojat e agresionit rus dhe ka nevojë për mbështetje të vazhdueshme financiare.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka deklaruar se vendit i nevojiten 23,5 miliardë euro për të mbështetur ushtrinë dhe vazhduar mbrojtjen.

Kryeministri Serhii Koretskyi tha të dielën se rreth 6 miliardë euro mund të sigurohen përmes masave të rrepta të shkurtimit të shpenzimeve, ndërsa pjesa tjetër pritet të mbulohet nga partnerët ndërkombëtarë.

Kjo ka hapur një debat të ndjeshëm në Evropë; nëse BE-ja duhet të vazhdojë t’i kërkojë Ukrainës reforma për të zhbllokuar financime të mëtejshme, apo t’i japë Kievit qasje më të drejtpërdrejtë në fondet evropiane.

Landsbergis argumentoi se pyetja kryesore është nëse Ukraina mund të vazhdojë të mbrohet nëse nuk ka fondet e nevojshme.

Ndërkohë, vendet e BE-së ranë dakord të premten të zhbllokojnë një program prej 6,6 miliardë eurosh ndihmë ushtarake për Ukrainën, i cili kishte mbetur i bllokuar që nga pranvera e vitit 2023 për shkak të vetos së Hungarisë.

BE-ja përballet edhe me presionin energjetik

Në një tjetër çështje strategjike, Komisioneri Evropian për Energjinë, Dan Jørgensen, u ka kërkuar qeverive të vendeve të BE-së të vazhdojnë të kufizojnë konsumin e energjisë, për shkak të niveleve të ulëta të rezervave të gazit.

Rezervat e gazit në BE janë rreth 70% të mbushura, afërsisht 12 pikë përqindjeje më pak se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Ndërprerjet e vazhdueshme në Lindjen e Mesme dhe konkurrenca e fortë nga vendet aziatike për ngarkesat e gazit natyror të lëngshëm (LNG) po ushtrojnë presion mbi çmimet.

Situata krijon shqetësime për furnizimin gjatë dimrit, ndërsa qeveritë evropiane po përpiqen njëkohësisht të financojnë mbështetjen për Ukrainën dhe të forcojnë sigurinë e kontinentit. /Ad.Ab./ a.jor.