Zarzuela katalane — gjella me fruta deti, peshk dhe salcë shafrani me picada

Zarzuela de mariscos është gjella festive e frutave të detit e bregdetit katalan të Spanjës — një “operetë” shijesh, siç e sugjeron edhe emri i marrë nga teatri muzikor spanjoll: peshk, karkaleca, midhje, molusqe dhe kallamarë bashkohen në një salcë domatesh me verë të bardhë dhe shafran. Sekreti katalan është picada, pasta me bajame të pjekura, hudhër dhe bukë të thekur, që shtohet në fund dhe i jep salcës trashësi e thellësi.

Përbërësit (për 4 porcione):
– 450 g peshk i bardhë i fortë (merluc, levrek ose peshk murg), i prerë në copa rreth 5 cm
– 450 g karkaleca të mëdhenj, të qëruar (bishti mund të lihet)
– 450 g midhje, të pastruara mirë
– 12 molusqe (vongole), të pastruara
– 250 g kallamarë, të prerë në rrathë
– 3-4 lugë gjelle miell, për pudrosjen e peshkut
– 60 ml vaj ulliri
– 1 qepë, e grirë imët
– 1 spec i kuq, i grirë imët
– 4 thelpinj hudhër, të grirë, plus 2 për picadën
– 2 domate të pjekura, të grira në rende (ose 250 g domate të shtypura)
– 1 majë luge çaji fije shafrani
– 120 ml verë e bardhë e thatë
– 60 ml raki rrushi (brandy), opsionale
– 500 ml lëng peshku
– 1 gjethe dafine
– 1 lugë çaji paprika e tymosur
– kripë dhe piper i zi, sipas shijes
Për picadën:
– 12 bajame të qëruara, të pjekura lehtë
– 2 thelpinj hudhër
– 1 fetë bukë e thekur
– 2 lugë gjelle majdanoz i freskët, i grirë

Përgatitja:
1. Pastroni mirë midhjet dhe molusqet nën ujë të rrjedhshëm dhe hidhni ato me guaskë të thyer. Thajini copat e peshkut, kriposini lehtë dhe pudrosini me miellin, duke shkundin tepricën.
2. Në një tenxhere të gjerë e të rëndë, nxehni vajin e ullirit në zjarr mesatar-të lartë. Skuqeni peshkun rreth 1 minutë për anë, derisa të marrë ngjyrë të lehtë të artë; hiqeni dhe lëreni mënjanë.
3. Në të njëjtën tenxhere skuqni shkurtimisht karkalecat dhe kallamarët, rreth 1 minutë për anë; hiqini dhe lërini bashkë me peshkun.
4. Ulni zjarrin në mesatar dhe kaurdisni qepën me specin e kuq për rreth 7 minuta, derisa të zbuten. Shtoni hudhrën e grirë dhe gatuajeni edhe 1 minutë.
5. Shtoni domatet e grira, shafranin, paprikën e tymosur, kripën dhe piperin; gatuajeni salcën (sofrito) për rreth 10 minuta, derisa të trashet dhe të errësohet lehtë.
6. Hidhni brandyn dhe verën e bardhë, përziejeni dhe lëreni të vlojë butë 2 minuta, që të avullojë alkooli.
7. Ndërkohë përgatisni picadën: bluajini në havan ose procesor bajamet e pjekura, hudhrën, bukën e thekur dhe gjysmën e majdanozit, derisa të formohet një pastë, duke e holluar me pak lëng peshku.
8. Shtoni në tenxhere picadën, lëngun e peshkut dhe gjethen e dafinës; lërini të ziejnë butë 10 minuta, që shijet të bashkohen.
9. Vendosni molusqet dhe midhjet në salcë, mbulojeni me kapak dhe gatuajini rreth 5 minuta, derisa të fillojnë të hapen.
10. Kthejeni në tenxhere peshkun, karkalecat dhe kallamarët; mbulojeni dhe ziejini butë edhe rreth 5 minuta, derisa peshku të gatuhet plotësisht dhe të gjitha guaskat të jenë hapur. Hidhni çdo molusk ose midhje që nuk hapet.
11. Provoni salcën për kripë, spërkateni me majdanozin e mbetur dhe shërbejeni menjëherë, me bukë krokante për ta shoqëruar.

Koha: përgatitje rreth 30 minuta; gatim rreth 40 minuta; gjithsej rreth 1 orë e 10 minuta.
Porcione: 4.