Antiokia zbret në Wellesley: hapet ekspozita që ribashkon thesaret e gërmuara në vitet ’30

Ekspozita «Excavating Antioch: The Archaeology of an Ancient City» hapet sot, 25 shtator 2026, në Davis Museum të Wellesley College në Massachusetts të SHBA-së, dhe do të qëndrojë e hapur deri më 30 maj 2027. Hyrja është falas, nga e marta deri të dielen, ora 11:00–17:00.

Mbi 140 artefakte — mozaikë, skulpturë, fragmente arkitektonike, qeramikë, llampa dhe objekte të jetës së përditshme — ribashkohen për herë të parë pas gati një shekulli nga gjashtë muze amerikanë: Baltimore Museum of Art, Davis Museum, Dumbarton Oaks, Harvard Art Museums, Princeton University Art Museum dhe Worcester Art Museum.

Materialet rrjedhin nga gërmimet e viteve 1932–1939 në Antiokinë antike — qyteti i sotëm Antakya në Turqi — të drejtuara nga Princeton University në bashkëpunim me Louvre-in, Baltimore Museum of Art, Worcester Art Museum dhe Harvard University. Gjatë fushatave u dokumentuan rreth 300 mozaikë: gjysma mbetën në Antakya, ndërsa pjesa tjetër u shpërnda përmes sistemit të partage-it të kohës. Shumë prej objekteve kanë kaluar dekada në magazinat e muzeve, të pakataloguara dhe pa u ekspozuar kurrë.

Kuratore të ekspozitës janë Nicole Berlin dhe Elizabeth Molacek, të cilat punuan tre vjet me studentë të Wellesley-t për kërkimet shkencore. Ekspozita ndjek paralelisht historinë e Antiokisë antike dhe historinë e vetë gërmimeve të epokës koloniale, bashkë me fatin e shpërndarjes së koleksioneve.

«Ne e konceptuam këtë ekspozitë për të ofruar një vështrim të ri mbi historinë e gërmimeve përmes artefakteve, por edhe për të hedhur dritë mbi mënyrën se si prodhohen në të vërtetë njohuritë e historisë së artit dhe arkeologjisë — dhe mbi mënyrën se si ne i paraqesim ato për publikun», thotë kuratorja Nicole Berlin.

Në ditën e hapjes, 25 shtator, mbahet edhe simpoziumi shkencor «Archaeology, Labor, and Knowledge Production», në bashkëpunim me arkeologët turq Banu Özdilek dhe Onur Tıbıkoğlu, aktivë në rajonin e Hatay-it. Ekipi kuratorial planifikon një fazë të dytë hulumtimi kushtuar fragmenteve të Antiokisë në koleksionin e Princeton-it.

Burimi: artdaily / Davis Museum, Wellesley College. Faqja zyrtare e muzeut: wellesley.edu/davismuseum.