Cataplana portugeze me fruta deti — gjella tradicionale e Algarve-s me midhje dhe karkaleca

Cataplana është emri i enës tradicionale portugeze në formë guacke, që mbyllet hermetikisht dhe e mban avullin brenda, duke i dhënë gjellës shije të thellë dhe aromë intensive. Ajo vjen nga rajoni i Algarve-s në jug të Portugalisë, dhe pjata më e famshme që gatuhet në të është cataplana de marisco — një përzierje e pasur frutash deti të gatuara në salcë domatesh me verë të bardhë, hudhër dhe vaj ulliri.

Nëse nuk keni enën origjinale cataplana, mos u shqetësoni: e njëjta recetë funksionon shumë mirë në një tenxhere të madhe me kapak të ngushtë.

Përbërësit (për 4 persona):

• 500 g midhje të freskëta
• 400 g karkaleca të mëdhenj
• 300 g fileto peshku të bardhë (levrek ose merluc), të prerë në copa
• 3 domate të pjekura, të qëruara dhe të grira hollë (ose 400 g domate të konservuara)
• 1 qepë e madhe, e prerë hollë
• 1 spec i kuq, i prerë në rripa
• 4 thelpinj hudhre, të shtypur
• 150 ml verë e bardhë e thatë
• 60 ml vaj ulliri
• 1 lugë gjelle koncentrat domatesh
• 1 gjethe dafine
• 1 lugë çaji paprika e ëmbël
• 1/2 lugë çaji spec djegës (opsionale)
• Kripë dhe piper i zi
• Majdanoz i freskët, i grirë
• Feta limoni për servirje

Përgatitja:

1. Pastroni midhjet: lajini mirë nën ujë të ftohtë, hiqni “mjekrën” dhe hidhni ato që janë të hapura dhe nuk mbyllen kur preken lehtë.
2. Në një enë të madhe (ose cataplana nëse e keni), ngrohni vajin e ullirit në zjarr mesatar dhe kaurdisni qepën për rreth 5 minuta, derisa të zbutet.
3. Shtoni specin e kuq, hudhrën dhe paprikën; kaurdisni edhe 2 minuta duke i përzier.
4. Shtoni domatet e grira, koncentratin e domateve dhe gjethe dafinë; ziejini rreth 10 minuta derisa salca të trashet pak.
5. Hidhni verën e bardhë dhe lëreni të vlojë 2 minuta që të avullojë alkooli.
6. Vendosni copat e peshkut mbi salcë, mbulojeni enën dhe ziejini 5 minuta.
7. Shtoni karkalecat dhe midhjet, mbulojeni përsëri dhe gatuajeni 5–7 minuta, derisa midhjet të hapen dhe karkalecat të marrin ngjyrë rozë. Hidhni midhjet që mbeten të mbyllura.
8. Spërkatni me majdanoz të freskët, rregullojeni me kripë e piper dhe servireni të nxehtë me bukë të thekur ose oriz të bardhë. Shoqërojeni me feta limoni.

Koha dhe porcionet: Përgatitja: 20 minuta | Gatimi: 30 minuta | Gjithsej: rreth 50 minuta | Porcione: 4