Pesce all’acqua pazza — peshku mesdhetar në “ujë të çmendur” me domate, hudhër dhe ullinj

“Acqua pazza”, fjalë për fjalë “ujë i çmendur”, është mënyra më e vjetër napolitane për të gatuar peshkun e ditës — peshkatarët e zienin kapjen e freskët drejtpërdrejt në ujë deti, në bord. Në tokë, uji i detit zëvendësohet me një lëng të lehtë vere të bardhë, domatesh qershi, hudhre dhe ullinjsh, që e lë peshkun të butë, lëngshëm dhe plot aromë mesdhetare.

PËRBËRËSIT (për 4 persona)

• 4 fileto peshk të bardhë e të fortë (oratë, levrek ose koçë), rreth 150–180 g secila, me ose pa lëkurë
• 400 g domate të pjekura të copëtuara (ose 300 g domate qershi të ndara përgjysmë)
• 2 thelbinj hudhre të prerë në feta të holla
• 4 lugë gjelle vaj ulliri ekstra i virgjër
• 120 ml verë e bardhë e thatë
• 1 spec i vogël djegës (sipas dëshirës)
• 2 lugë gjelle ullinj të zinj
• 1 lugë gjelle kapari të kulluar (sipas dëshirës)
• 2–3 degë majdanoz të freskët të copëtuar
• Kripë dhe piper i zi i bluar i freskët
• Bukë e pjekur/tost për shoqërim

PËRGATITJA

1. Thajini filetot e peshkut me letër kuzhine dhe kriposini lehtë nga të dyja anët.
2. Në një tigan të thellë me kapak, ngrohni vajin e ullirit në zjarr mesatar-të ulët. Skuqni hudhrën dhe specin djegës 2–3 minuta, derisa të japin aromë, pa i djegur.
3. Shtoni domatet, verën e bardhë, kripën dhe pak piper. Lëreni të ziejë në zjarr të lartë, pastaj mbulojeni, ulni zjarrin dhe gatuajeni rreth 15 minuta, derisa lëngu të marrë ngjyrë të kuqe të ndezur dhe aromë të thellë domateje.
4. Vendosni filetot në lëng, mbulojini dhe gatuajini 5–8 minuta, derisa mishi të zbardhet dhe të ndahet lehtë me pirun.
5. Shtoni ullinjtë dhe kaparin. Shijoni lëngun dhe rregullojeni me kripë e piper; nëse është reduktuar shumë dhe duket si salcë e dendur, shtoni pak ujë të ngrohtë derisa të duket si domate të pezulluara në ujë të kuqërremtë.
6. Shërbejeni në pjata të thella bashkë me lëngun, spërkateni me vaj ulliri dhe majdanoz të freskët, me bukë të pjekur pranë për ta zhytur në lëng.

KOHA DHE PORCIONET: Përgatitja 10–15 minuta; gatimi 20–25 minuta. Mjafton për 4 persona.