Iskender kebab turk — mish viçi i hollë mbi pita me salcë domatesh, kos dhe gjalpë të shkrirë

Iskender kebabi është një nga pjatat më të famshme të kuzhinës turke, i lindur në qytetin e Bursës në shekullin e XIX, ku mjeshtri Iskender Efendi e ktheu mishin e pjekur vertikalisht në një art kulinar. Sot është simbol i mikpritjes osmane: copa të holla mishi viçi ose qengji shtrohen mbi kubëza buke pite, mbulohen me salcë domatesh të nxehtë, shoqërohen me kos të freskët dhe kurorëzohen me gjalpë të shkrirë që derdhet duke cërcëritur. Ja si ta përgatisni në shtëpi.

Përbërësit (për 4 porcione)

• 700 g mish viçi (ose qengji), i prerë në copa shumë të holla
• 2 pita të plota (ose bukë pide)
• 3 lugë gjelle vaj ulliri
• 1 lugë gjelle gjalpë (për skuqjen e mishit) + 60 g gjalpë (për servirje)
• 400 g domate të grira (ose 2 lugë pastë domatesh + 250 ml ujë)
• 2 thelbinj hudhre, të shtypur
• 1 lugë çaji paprika (spec i kuq i ëmbël)
• 1 lugë çaji rigon (oregano) i thatë
• Kripë dhe piper i zi, sipas shijes
• 400 g kos i trashë natyral
• 1 lugë çaji spec i kuq djegës (opsional)

Hapat e përgatitjes

1. Përgatitja e mishit: Priteni mishin në copa sa më të holla. Në një tigan të madh ngrohni vajin e ullirit me lugën e gjalpit dhe skuqni copat e mishit në zjarr të fortë për 8–10 minuta, derisa të marrin ngjyrë të artë. Kriposni dhe piperosni.
2. Salca e domateve: Në një tenxhere të vogël kaurdisni hudhrën e shtypur për 1 minutë, shtoni domatet e grira (ose pastën e domateve me ujë), paprikën dhe rigonin. Zieni për 10–12 minuta derisa salca të trashet dhe rregullojeni kripën.
3. Pitat: Pritini pitat në kube të vogla dhe ngrohini në furrë ose kaurdisi lehtë në tigan me pak gjalpë, derisa të bëhen paksa krokante.
4. Shtrimi: Në pjata të ngrohta shtroni një shtresë me kube pite, mbi to copat e mishit dhe mbi mish hidhni salcën e nxehtë të domateve. Anash vendosni lugë të mëdha me kos të freskët.
5. Prekja finale: Shkrini 60 g gjalpë derisa të fillojë të skuqet lehtë dhe derdheni të nxehtë mbi pjatë. Shërbejeni menjëherë, me spec djegës sipër për ata që e duan pikant.

Koha e përgatitjes: 20 minuta  |  Koha e gatimit: 30 minuta  |  Porcione: 4