Çılbır turke — vezë të ziera të buta me kos hudhre dhe gjalpë me spec djegës

Çılbır-i është një nga recetat më të vjetra të kuzhinës osmane — dëshmi të konsumit të tij nga sulltanët osmanë datojnë që në shekullin XV. Sot shërbehet në çdo cep të Turqisë si mëngjes klasik: vezë të ziera butësisht, të vendosura mbi kos të trashë me hudhër dhe të mbuluara me gjalpë të shkrirë të aromatizuar me spec të kuq (pul biber). Në Ballkan fjala çılbır ka marrë forma të ndryshme (čimbur), por receta origjinale turke mbetet kjo.

Përbërësit (për 2 porcione)

• 4 vezë të freskëta
• 1 lugë çaji uthull e bardhë
• 400 g kos grek i trashë
• 1 thelb hudhër, e shtypur
• 1/2 lugë çaji kripë, piper i zi i bluar
• 50 g gjalpë
• 1 lugë çaji spec i kuq i ëmbël (pul biber)
• Kopër ose mente e freskët, e grirë hollë
• Bukë e thekur, për servirje

Hapat e përgatitjes

1. Përzie kosin me hudhrën e shtypur dhe kripën; mbaje në temperaturë ambienti.
2. Shkri gjalpën në zjarr mesatar, hiqe nga zjarri dhe përzie specin e kuq brenda derisa të marrë ngjyrë të bukur të kuqe; lëre mënjanë.
3. Zi një tenxhere me ujë; kur valon lehtë, shto uthullën dhe zvogëlo zjarrin.
4. Thyej secilën vezë në filxhan, krijo një vorbull në ujë me lugë dhe lëvize vezën brenda me kujdes. Zi 3–4 minuta (e bardha e mpiksur, e verdha e butë). Nxirre me lugë të shpuar dhe kulloje shkurt.
5. Ndaj kosin në dy pjata të thella; vendos 2 vezë mbi çdo pjatë.
6. Hidh sipër gjalpin me spec, spërkat me kopër të freskët dhe piper të zi.
7. Serviro menjëherë me bukë të thekur.

Koha e përgatitjes: 10 minuta | Koha e gatimit: 10 minuta | Gjithsej: ~20 minuta | Porcionet: 2