Energjia e Pastër Plotëson Kërkesën e Re Globale, Kurbet Lëndët Fosile

Raporti i fundit tregon se për herë të parë, burimet me emetim të ulët mbulojnë rritjen e konsumit elektrik në botë.

Sipas “Ember”, një institut kërkimor i energjisë, viti 2025 shënoi fillimin e fundit për energjinë nga qymyri dhe gazi. Pavarësisht këtij përparimi, planeti ende po ngrohet me një ritëm të shpejtë.

Burimet e energjisë me emetim të ulët për herë të parë vitin e kaluar plotësuan të gjithë kërkesën e re globale për energji elektrike, duke mos lënë hapësirë për zgjerimin e lëndëve fosile. Energjia solare ishte udhëheqëse në këtë drejtim, duke mbuluar tre të katërtat e rritjes prej 849 TWh, ndërsa energjia nga era plotësoi pjesën më të madhe të mbetur.

Në total, burimet me emetim të ulët, të cilat përfshijnë bio-karburantet, hidrocentralet dhe energjinë bërthamore, siguruan 42.6% të energjisë elektrike të konsumuar në vitin 2025. Ndërkohë, lëndët fosile kaluan peshën më të madhe, por Ember beson se nga ky vit do të fillojnë të humbin terren.

Sipas analistit të të dhënave të energjisë dhe klimës te “Ember”, Nicolas Fulghum, “Shpërndarja e energjisë së pastër ka arritur tashmë një nivel të tillë që mund të përmbushë rritjen e kërkesës. Presim që në vitet e ardhshme ajo të mbulojë të gjithë rritjen e kërkesës për energji elektrike dhe të fillojë reduktimin e gjenerimit nga lëndët fosile.” Madje, deri në vitin 2035, “Ember” parashikon që pjesa e lëndëve fosile në tregun e energjisë do të bjerë me 10-20%, duke iu liruar vendin burimeve të pastra.

Akademikë të tjerë, si Rahmat Poudineh nga Instituti i Studimeve të Energjisë në Oksford, paralajmërojnë se këto rezultate duhet të provohen edhe në kushte ekstreme, si dimër i ftohtë apo verë të nxehtë. Ndërkohë, rritja e qëndrueshme që pamë përgjatë vitit 2025, me vetëm një rritje prej 2.8% të kërkesës, nxjerr në pah sfidat për arritjen e objektivit prej 1.5 gradësh Celsius të Marrëveshjes së Parisit deri në vitin 2030.

Sipas “Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë”, trendet e konsumit për naftë dhe gaz gjithashtu u ngadalësuan në 2025, veçanërisht pas konflikteve në Ukrainë dhe rajonin e Gjirit, të cilat çuan në rritje të përdorimit të burimeve të ripërtërishme në Evropë dhe më tej.

Në përgjithësi, pavarësisht përparimeve të energjisë së pastër, mbetet ende një rrugë e gjatë për të zvogëluar ngrohjen globale në objektivat e përcaktuara, duke qenë se adaptimi ndaj kërkesës së ndryshueshme dhe kushtet ekstreme është ende një sfidë.