Fabada asturiane — gjella spanjolle me fasule të bardha, chorizo dhe mish derri

Fabada asturiane është gjella më emblematike e rajonit të Asturias në veri të Spanjës — një gjellë e pasur me fasule të mëdha të bardha, e zier ngadalë me chorizo, morcilla (sallam gjaku) dhe mish derri, siç e përshkruan Wikipedia. Tradicionalisht shërbehet e nxehtë dhe hahet si vakt i rëndësishëm dimëror.

Çelësi i suksesit është zierja shumë e ngadaltë dhe durimi: fasulet nuk trazohen me lugë që të mos thyhen, por ena tundet butë me lëvizje rrethore, dhe gjatë gatimit u shtohet ujë i ftohtë që lëkura e tyre të mos çahet — teknikë që theksohet edhe në recetat tradicionale spanjolle.

Përbërësit (6 porcione)

• 500 g fasule të mëdha të bardha
• 2 chorizo asturiane (të tymosura)
• 2 morcilla (sallam gjaku)
• 2 feta të trasha pancetta ose proshutë derri
• 1 lugë gjelle vaj ulliri
• 1 lugë çaji paprika e ëmbël (e tymosur)
• 1 majë shafrani
• 2 thelpinj hudhre
• Kripë sipas shijes
• Ujë i ftohtë

Përgatitja

1. Laji fasulet dhe lërini të njomen në ujë të ftohtë për 12 orë (gjatë natës).
2. Kullojini, vendosini në një tenxhere të madhe, mbulojini me ujë të ftohtë dhe lerini të marrin valë; hiqni shkumën nga sipërfaqja.
3. Shtoni chorizon, morcillën dhe pancettën, ulni zjarrin dhe lerini të ziejnë shumë ngadalë 1.5–3 orë, sipas cilësisë së fasuleve.
4. Pas rreth 30 minutash, shtoni shafranin të tretur në pak lëng të nxehtë nga tenxherja.
5. Mos i trazoni fasulet me lugë që të mos thyhen — tundni tenxheren butë me lëvizje rrethore.
6. Gjatë gatimit “trembini” fasulet dy herë duke shtuar nga 150 ml ujë të ftohtë, që lëkura e tyre të mos çahet.
7. Hiqni mishrat, pritini në copa, kthejini në tenxhere dhe rregulloni kripën. Shërbejeni të nxehtë.

Koha e përgatitjes: 15 minuta (+12 orë njomje) | Koha e gatimit: 2–3 orë | Gjithsej: rreth 3 orë | Porcione: 6