FOKUS – Nikotina ngushton arteriet dhe rrit rrezikun kardiovaskular

– Asnjë dozë e nikotinës nuk mund të konsiderohet plotësisht e padëmshme për enët e gjakut. Shkenca po tregon gjithnjë e më qartë se nikotina mund të ndikojë negativisht në zemër dhe arterie, ndërsa abstinenca e plotë mbetet e vetmja zgjedhje pa rrezik nga nikotina, shkruan salute.eu.

Një analizë e publikuar në Nature Reviews Cardiology, me autor të parë Thomas Münzel, përshkruan për herë të parë në mënyrë të detajuar mekanizmat biologjikë përmes të cilëve nikotina dëmton enët e gjakut dhe përcakton një lloj hierarkie të rrezikut mes produkteve që përmbajnë nikotinë.

Cilat produkte janë më të dëmshme?

Sipas analizës, në krye të listës për nga rreziku potencial qëndrojnë produktet me djegie, si cigaret tradicionale dhe nargjileja. Më pas vijnë produktet e duhanit me ngrohje, cigaret elektronike dhe produktet orale me nikotinë.

Megjithatë, autorët theksojnë se asnjë prej këtyre produkteve nuk është pa rrezik. Heqja e procesit të djegies mund ta ulë dëmin, por nuk e eliminon atë.

Si ndikon nikotina në arterie?

Studimi identifikon dy mekanizma kryesorë.
Së pari, nikotina vepron mbi endotelin, shtresën e brendshme të enëve të gjakut, dhe pengon veprimin normal të prostaciklinës, një substancë që ndihmon në zgjerimin e enëve.

Në të njëjtën kohë, rrit çlirimin e endotelinës-1, një substancë me efekt të fuqishëm vazokonstriktor. Kjo bën që arteriet të ngushtohen dhe mund të kontribuojë në rritjen e presionit të gjakut.

Por ndikimi nuk ndalet këtu. Nikotina vepron drejtpërdrejt edhe mbi qelizat muskulore të lëmuara të enëve të gjakut, duke ndryshuar mekanizmat që kontrollojnë kalciumin dhe duke bllokuar kanalet e kaliumit të ndjeshme ndaj ATP-së.

Si rezultat, edhe nëse endoteli është në gjendje të mirë, enët mund të pësojnë vazokonstriksion.

Në terma të thjeshtë: nikotina i bën enët të ngushtohen më shumë, të relaksohen më pak dhe krijon kushte më të favorshme për mpiksjen e gjakut.

Pse duhet treguar kujdes?

Sipas autorëve, dëmi ndryshon shumë në varësi të mënyrës se si merret nikotina. Cigaret tradicionale dhe nargjileja konsiderohen më problematike për shkak të djegies dhe substancave të tjera toksike që prodhohen.

Megjithatë, fakti që një produkt nuk ka djegie nuk do të thotë se është i padëmshëm.
Nikotina mund të kontribuojë në mosfunksionimin e endotelit, një proces që lidhet me zhvillimin e aterosklerozës, hipertensionit dhe sëmundjeve kardiovaskulare.

Rrezik më i madh për përdoruesit e dyfishtë

Një tjetër shqetësim janë të ashtuquajturit “dual users” – personat që përdorin njëkohësisht cigare tradicionale dhe cigare elektronike.

Disa analiza epidemiologjike sugjerojnë se përdoruesit e cigareve elektronike mund të kenë një rrezik më të lartë për ngjarje kardiovaskulare dhe cerebrovaskulare, përfshirë goditjen në tru, krahasuar me jo-duhanpirësit. Rreziku duket veçanërisht i lartë te ata që kombinojnë cigaret tradicionale me ato elektronike.

Përfundimi: kalimi nga cigaret tradicionale në një produkt tjetër me nikotinë mund të reduktojë disa nga dëmet që lidhen me djegien, por nuk e bën nikotinën të padëmshme për zemrën dhe enët e gjakut.

Sipas autorëve, vetëm mosmarrja e nikotinës eliminon rrezikun e saj kardiovaskular.