FOKUS – Obeziteti nuk është vetëm problem i të rriturve: rritje e fortë te brezat e rinj

– Për vite me radhë, obeziteti është përshkruar kryesisht si një problem i moshës së rritur, shkruan salute eu.

Një fenomen i lidhur me kalimin e viteve, me jetën sedentare dhe me zakonet e krijuara me kalimin e kohës.

Të dhënat e reja tregojnë një histori tjetër: rritja më shqetësuese po ndodh pikërisht te brezat më të rinj.

Në shumë vende evropiane  ndërsa numri i përgjithshëm injerëzve me peshë të tepërt ka mbetur në thelb i qëndrueshëm gjatë dhjetë viteve të fundit, rritet ndjeshëm përqindja e të rinjve me obezitet, sidomos te gratë.

Sipas analizës së Istat-it, e paraqitur në kuadër të Italian Barometer Obesity Forum 2026, përqindja e grave nga 18 deri në 34 vjeç me obezitet ka kaluar nga 3,6% në vitin 2016 në 6,3% në vitin 2025: një rritje prej 75% në dhjetë vjet. Një rritje edhe më e madhe krahasuar me bashkëmoshatarët meshkuj, te të cilët obeziteti është rritur nga 4,6% në 6,2%, me një shtim prej 35%.

Një ndryshim që ekspertët e konsiderojnë shqetësues, sepse prek një periudhë të jetës në të cilën pesha trupore mund të ndikojë në shëndetin e ardhshëm, fertilitetin, rrezikun metabolik dhe cilësinë e jetës.

Më shumë se një fëmijë në katër ka tashmë problem me peshën: rreziku lind herët

Fenomeni nuk prek vetëm të rinjtë e rritur. Të dhënat për fëmijët japin një tjetër sinjal alarmi: në periudhën 2024–2025, në Itali, 26% e të miturve nga 3 deri në 17 vjeç janë mbi peshë ose obezë.

Situata është edhe më kritike te fëmijët më të vegjël: në grupmoshën 3–10 vjeç, përqindja arrin në 32,3%.

Këto shifra tregojnë se problemi i obezitetit nuk fillon domosdoshmërisht në moshën e rritur, por mund të zhvillohet që në fëmijëri, kur formohen zakonet ushqimore, marrëdhënia me ushqimin dhe stili i jetesës.

Sipas Istat-it, konteksti familjar luan një rol të rëndësishëm. Përqindja e të miturve me peshë të tepërt arrin në 35,8% kur të dy prindërit janë mbi peshë, ndërsa bie në 19,9% kur të dy prindërit kanë peshë normale.

Edhe kushtet socio-ekonomike kanë ndikim: pesha e tepërt te të miturit prek 27,6% të familjeve me burime të pakta ose të pamjaftueshme, kundrejt 24,9% të familjeve me burime të mjaftueshme ose shumë të mira.

Prandaj, obeziteti nuk është thjesht rezultat i një zgjedhjeje individuale.

Ai është produkt i një kombinimi kompleks faktorësh: gjenetika, mjedisi, disponueshmëria e ushqimit, aktiviteti fizik, kushtet sociale dhe edukimi shëndetësor.

Obeziteti nuk është një problem estetik: është një sëmundje që prek të gjithë trupin

Një nga aspektet më të rëndësishme të theksuara nga specialistët është ndryshimi i këndvështrimit: obeziteti nuk është një çështje estetike, por një sëmundje kronike dhe komplekse.

Teprica e indit dhjamor mund të ndryshojë metabolizmin, të rrisë inflamacionin në organizëm dhe të favorizojë zhvillimin e shumë ndërlikimeve.

Ndër gjendjet që lidhen me obezitetin përfshihen:

• diabeti i tipit 2;
• hipertensioni arterial;
• çrregullimet e yndyrnave në gjak;
• apnea obstruktive e gjumit;
• sëmundjet kardiovaskulare;
• problemet e kyçeve dhe artikulacioneve.

Për gratë e reja del në pah edhe një aspekt tjetër: lidhja me shëndetin riprodhues. Ekspertët theksojnë se obeziteti mund të rrisë rrezikun e infertilitetit femëror, të ulë mundësinë e konceptimit dhe të shtojë disa komplikacione gjatë shtatzënisë.

Në veçanti, mbipesha mund të përkeqësojë gjendje të tilla si sindroma e vezores policistike, një sëmundje që përfshin çrregullime hormonale dhe metabolike dhe që mund të ndikojë në fertilitet.