Giouvetsi greke — pjata tradicionale me orzo dhe mish të pjekur në tavë

Giouvetsi (you-vet-si) është një nga pjatat më të dashura të kuzhinës greke: makarona të vogla orzo (kritharaki) të pjekura në tavë balte bashkë me mish, derisa të thithin gjithë lëngun aromatik të domates dhe erëzave. Rezultati është kremoz, i ngrohtë dhe shumë ngopës — një pjatë e vetme për drekë apo darkë familjare.

Përbërësit (për 4–6 persona)

• 700 g mish viçi në copa mesatare (ose mish qengji)
• 350 g makarona orzo (kritharaki)
• 2 qepë të mëdha, të prera në copa
• 3 thelpinj hudhër, të shtypur
• 400 g domate të grira ose lëng domateje
• 1 lugë gjelle pastë domatesh
• 750 ml lëng mishi (ose ujë të nxehtë)
• 60 ml vaj ulliri ekstra i virgjër
• 1 gjethe dafine
• 1 lugë çaji rigon i thatë
• pak kanellë (majë luge çaji)
• kripë dhe piper i zi sipas shijes
• djathë të grirë (kefalotyri ose parmixhan) për shërbim

Hapat e përgatitjes

1. Ngroh vajin e ullirit në një tenxhere të thellë ose tavë balte mbi zjarr mesatar dhe skuq copat e mishit nga të gjitha anët derisa të marrin ngjyrë të artë. Hiqi mënjanë.
2. Në të njëjtën tavë skuq qepën dhe hudhrën 3–4 minuta, pastaj shto pastën e domates dhe skuqe edhe 1 minutë.
3. Kthe mishin në tavë dhe shto domatet e grira, lëngun e mishit, dafinën, rigonin, kanellën, kripën dhe piperin. Ziej me kapak gjysmë të hapur 45–50 minuta, derisa mishi të zbutet mirë.
4. Ndërkohë nxeh furrën në 180°C. Shto orzon në tavë dhe përzieje mirë me salcën; shto pak ujë të nxehtë nëse orzoja nuk është e mbuluar me lëng.
5. Vendose tavën në furrë dhe piqe 20–25 minuta, duke e përzier një herë në mes, derisa orzoja të jetë e butë dhe të ketë thithur pothuajse të gjithë lëngun.
6. Nxirre nga furra, hiq gjethe dafine, mbuloje dhe lëre të pushojë 10 minuta.
7. Shërbeje të ngrohtë, me djathë të grirë sipër.

Koha e përgatitjes: 20 minuta | Koha e gatimit: ~1 orë e 10 minuta | Gjithsej: ~1 orë e 30 minuta | Porcione: 4–6