Parlamenti i Bullgarisë miraton ligjin që mbron gazetarët nga paditë e SLAPP-it

Parlamenti bullgar miratoi të mërkurën një ligj që synon të mbrojë më mirë gazetarët, aktivistët dhe të tjerët nga paditë abuzive të hartuara për të censuruar ose frikësuar kritikët.

Duke vepruar kështu, Bullgaria ka shkuar përtej kërkesës minimale të Bashkimit Evropian në një përpjekje për të mbrojtur median në një vend ku liria e shtypit është vënë nën presion të vazhdueshëm.

Të njohura si padi strategjike kundër pjesëmarrjes publike (SLAPP), përdorimi i veprimeve ligjore ka për qëllim të heshtë ose të falimentojë financiarisht gazetarët, sinjalizuesit dhe grupet e të drejtave të njeriut, në vend që ta fitojë çështjen plotësisht.

Shumica e SLAPP-ve janë për shpifje ose dëmtim të reputacionit dhe kanë tendencë të përdoren nga ata që janë mjaftueshëm të pasur dhe të fuqishëm për të përballuar tarifat e nevojshme të avokatëve.

Ndërsa reforma zbaton një direktivë evropiane të vitit 2024, e cila kërkon që shtetet anëtare të mbrojnë gazetarët nga paditë abuzive ndërkufitare brenda bllokut, Bullgaria ka zgjedhur gjithashtu t’i zgjerojë mbrojtjet edhe në raste thjesht të brendshme.

Në veçanti, lejon që pretendimet qartësisht të pabazuara të hidhen poshtë në një fazë të hershme, kërkon që gjykatat të vendosin brenda afateve të shkurtra dhe ashpërson kushtet sipas të cilave të pandehurit mund të përballen me masa të përkohshme, të tilla si sekuestrimet e aseteve.

Rregullat e reja do të zbatohen edhe për procedurat që janë tashmë në zhvillim e sipër, por që ende nuk kanë pasur seancën e tyre të parë dëgjimore.

Avokati Alexander Kashumov, i cili është përfshirë në padi të ndryshme SLAPP, e quajti ligjin “një hap të madh përpara”.

Sipas Kashumov, dhjetëra raste të tilla, secila prej të cilave përfshin “dhjetëra apo edhe qindra mijëra euro”, janë aktualisht në shqyrtim nga gjykatat, me një “efekt paralizues mbi lirinë e shprehjes”.

Në renditjen e saj të fundit globale për lirinë e shtypit, Reporterët pa Kufij e renditën Bullgarinë në vendin e 71-të nga 180 vende, duke thënë se liria e shtypit në vend është “e brishtë dhe e paqëndrueshme”.