Qumështor tradicional shqiptar — pite e ëmbël me qumësht dhe vezë

Përshkrimi: Qumështori, i njohur në jug të Shqipërisë edhe si përpeqi, është një nga ëmbëlsirat më të dashura të kuzhinës tradicionale shqiptare. Petët e holla mbushen me një krem të pasur qumështi dhe vezësh, piqen derisa të marrin ngjyrë të artë dhe serviren të ngrohta ose të ftohta — një shije që të kujton shtëpinë.

Përbërësit (për 8–10 porcione):

• 500 g petë të gatshme për byrek
• 1 litër qumësht
• 5 vezë
• 200 g sheqer
• 100 g gjalpë i shkrirë (plus pak për lyerjen e tepsisë)
• 1 lugë çaji vanilje
• pak kripë
• kanellë e bluar për spërkatje sipër (sipas dëshirës)

Përgatitja:

1. Ngroheni furrën në 180°C dhe lyeni një tepsi të thellë me gjalpë të shkrirë.
2. Shtroni 2–3 petë në fund të tepsisë, duke i lyer me gjalpë mes secilës.
3. Në një enë të madhe, rrihni vezët me sheqerin, kripën dhe vaniljen derisa masa të zbardhet pak.
4. Shtoni qumështin ngadalë duke e përzier vazhdimisht, derisa kremi të bëhet homogjen.
5. Hidhni kremën mbi petët në tepsi dhe shtroni sipër 2–3 petë të tjera të lyera me gjalpë.
6. Spërkatni sipërfaqen me kanellë sipas dëshirës.
7. Piqeni 35–40 minuta, derisa sipërfaqja të marrë ngjyrë të artë dhe kremi të jetë ngjeshur.
8. Lëreni të ftohet pak para se ta prisni në copa katrore.

Koha e përgatitjes: 20 minuta. Koha e pjekjes: 35–40 minuta. Porcione: 8–10.