Rihapen freskat e Xhotos në Kapelën Bardi të Firences pas restaurimit katërvjeçar

Kapela Bardi në Bazilikën e Santa Croce në Firence është rihapur për publikun pas një restaurimi katërvjeçar (2022–2026). Cikli i afreskeve “Historitë e Shën Françeskut të Asizit”, i pikturuar nga Xhoto (Giotto di Bondone) dhe punishtja e tij në fillim të shekullit XIV (rreth 1317–1325), një nga veprat kyçe të maturisë së artistit, tani shihet sërish pa skelat që e rrethonin gjatë punimeve.

Projekti u promovua nga Opera di Santa Croce dhe u projektua e realizua nga Opificio delle Pietre Dure, instituti shtetëror italian i konservimit me qendër në Firence, nën mbikëqyrjen e Emanuela Daffra-s; restaurimi i mëparshëm datonte rreth 70 vjet më parë. Specialistët trajton rreth 5,000 boshllëqe të vogla në sipërfaqen e pikturës, konsoliduan zonat e brishta dhe pastruan shtresat e papastërtisë e llakut të vjetër që kishin zbehur ngjyrat; u përdorën kamera termike, skaner lazer dhe pajisje radarësh për analiza.

Për herë të parë u hartëzuan digjitalisht incizionet, vijat përgatitore dhe skicat që Xhoto gdhendi drejtpërdrejt në suvën e lagur për të ndërtuar arkitekturën e pikturuar — një nga risitë që transformoi pikturën evropiane në fillim të Trecentos. Puna konfirmoi gjithashtu diçka që historianët e dyshonin prej kohësh: Xhoto nuk punoi vetëm — ndryshimet e imëta të teknikës tregojnë ku përfundon dora e mjeshtrit dhe ku fillon ajo e ndihmësve.

Rihapja ka rëndësi të veçantë sepse viti 2026 shënon 800-vjetorin e vdekjes së Shën Françeskut të Asizit (4 tetor 1226), pikërisht shenjtit jeta e të cilit rrëfehet në gjashtë skenat e kapelës. Projekti u mbështet nga Ministria e Kulturës italiane, Fondacioni CR Firenze, ARPAI dhe donatorë privatë, përmes fushatës “Giving4Giotto”.

Burimi: USA Art News