Rregullatori bërthamor i SHBA-së lejon të dhënat e projekteve të agjencive për reaktorët e rinj

Rregullatori amerikan i energjisë bërthamore miratoi përfundimisht të enjten një rregull që u lejon kompanive të përdorin të dhëna nga projektet demonstruese pranë agjencive amerikane, një ndryshim që, siç njofton Reuters, është ndryshimi i parë i madh i rregulloreve për reaktorët që kur presidenti Donald Trump urdhëroi shqyrtime më të shpejta nga agjencitë.

Sipas rregullit të ri të Komisionit Rregullator Bërthamor (NRC), kompanitë do të mund të përdorin analizat, të dhënat dhe informacionet nga projektet demonstruese të reaktorëve pranë Departamentit të Energjisë dhe Departamentit të Mbrojtjes për të mbështetur valën e pritshme të aplikimeve pranë NRC-së për projekte reaktorësh të teknologjisë së lartë, përfshirë reaktorët e vegjël modularë.

Urdhrat e Trump-it të majit 2025 i kërkuan NRC-së t’i përfundojë miratimet për dizajnet e reja të reaktorëve brenda 18 muajsh, duke ndezur kritika se administrata po e zvogëlon pavarësinë e komisionit. Kryetari i NRC-së, Ho Nieh, i hodhi poshtë shqetësimet: “Kjo nuk është një shkurtore, nuk është një kompromis”, u tha ai gazetarëve, duke shtuar se shqyrtimet e NRC-së mund të bëhen edhe më të rrepta në analizën e pasojave — vlerësimet e ndikimeve të mundshme radiologjike, shëndetësore apo ekonomike jashtë vendndodhjes në rast aksidentesh të rënda, apo rreziqesh nga ngjarje natyrore si tërmetet dhe tornadot.

Kritika erdhi nga fizikani dhe aktivisti i sigurisë bërthamore Edwin Lyman, nga organizata Union of Concerned Scientists, i cili tha se është thelbësore që NRC-ja ta ruajë autoritetin për vendime të pavarura për sigurinë dhe të mos kopjojë thjesht vendimet e agjencive të tjera, duke theksuar se procedurat e licencimit të NRC-së janë shumë më rigoroze dhe transparente se ato të departamenteve të energjisë dhe të mbrojtjes.