Shefi i Agjencisë Evropiane të Hapësirës shkon në Gjirin Persik: Evropa kërkon partnerë të rinj përtej SHBA-së

PARIS, 2 nëntor — Drejtori i përgjithshëm i Agjencisë Evropiane të Hapësirës (ESA), Josef Aschbacher, do të takohet këtë javë me zyrtarë në Emiratet e Bashkuara Arabe, me takime në Dubai dhe Abu Dhabi, siç njofton Reuters. Vizita vjen në një moment kur Evropa kërkon partnerë të rinj në hapësirë dhe synon të ulë varësinë nga Shtetet e Bashkuara për eksplorimin hapësinor.

Ngritja e SpaceX-it të Elon Musk-ut e ka nxjerrë në pah varësinë e Evropës nga teknologjia amerikane e hapësirës. “Së pari, duhet të forcojmë aftësitë tona, të bëhemi një lojtar më i fortë në ekosistemin global, por që e përdor forcën e tij për të punuar ende me partnerë të tjerë”, i tha Aschbacher Reuters-it, duke shtuar: “E kuptuam se në eksplorim, Evropa është shumë e ekspozuar ndaj Shteteve të Bashkuara”. Sipas tij, liderët politikë evropianë i kanë thënë se rajoni ka nevojë për “më shumë autonomi dhe më shumë forcë”.

Bashkëpunimi disadekadësh i ESA-s me NASA-n është dobësuar, pasi Uashingtoni ka tkurrur ose ndalur projekte të përbashkëta, përfshirë programin Lunar Gateway, stacionin hapësinor në orbitën e Hënës, dhe misionin Mars Sample Return. Rreth 5% e buxhetit të ESA-s lidhet me bashkëpunimin me SHBA-në dhe Evropa mbështetet te ofruesit amerikanë për të dërguar astronautët e saj në hapësirë.

Në planin afatgjatë, ESA shpreson në një marrëveshje kuadër me Emiratet, të cilat në vitin 2020 nisën misionin e parë të botës arabe drejt Marsit. Emiratet kanë disa satelitë dhe dy shtetas të tyre kanë fluturuar në hapësirë përmes programit të astronautëve, por ende nuk mund të organizojnë lëshime vetë dhe nuk kanë një sistem të pavarur navigimi, si Galileo i Bashkimit Evropian apo GPS-i amerikan.

Diskutimet mes ESA-s dhe Emirateve përfshijnë një lëshim të mundshëm të një roveri hënor dhe pjesëmarrjen e mundshme të një astronauti emiratas në programin EPIC, që do të fluturonte një ekuipazh drejt Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor me një anije të SpaceX. Aschbacher do të vizitojë edhe sipërmarrjen e përbashkët mes startup-it franko-amerikan Loft Orbital dhe Marlan Space, të mbështetur nga Abu Dhabi, për një konstelacion satelitësh, pasi Franca dhe Emiratet ranë dakord të thellojnë marrëveshjen e tyre strategjike të mbrojtjes.

I pyetur nëse Emiratet mund të investojnë në projekte me ESA-n, Aschbacher nuk pranoi të flasë për bisedimet në vazhdim. Ai tha në shtator se Evropës i duhen 10 miliardë euro (11,2 miliardë dollarë) në 10 vitet e ardhshme për autonominë hapësinore; hendeku i financimit mund të diskutohet me Emiratet, por ESA-s i duhet së pari që qeveritë evropiane të bien dakord për nivelin e tyre të financimit. “Pasi të merret ky vendim, do të shohim bashkëpunimin ndërkombëtar”, tha ai.