Teherani: Hormuzi fokusi kryesor i bisedimeve — kthimi i inspektorëve të IAEA-s mbetet i pavendosur

Irani e bëri të dielën të qartë se rihapja e Ngushticës së Hormuzit është për të çështja kryesore e bisedimeve për t’i dhënë fund luftës me SHBA-të, ndërsa kthimi i inspektorëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) në Iran mbetet ende i pavendosur. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baghaei, tha në një konferencë shtypi në Teheran se çështja e kthimit të inspektorëve “nuk është diskutuar mes udhëheqjes së lartë të Iranit”, siç njofton Al Jazeera.

Sipas Baghaei-t, propozimi i SHBA-së për t’i dhënë fund luftës është i ngjashëm me ato të mëparshmet — i përqendruar te dosja bërthamore e Iranit — ndërsa Teherani kërkon fillimisht të trajtojë rihapjen e Hormuzit. “Në këtë fazë ne po përqendrohemi kryesisht te ngushtica, dhe shqetësimi ynë kryesor është të arrijmë një zgjidhje dhe të rikthehet paqja dhe stabiliteti brenda kësaj rruge ujore,” tha Baghaei. Ai shtoi se SHBA-të duhet të ndërmarrin “disa masa të prekshme”, dhe se “mbi të gjitha, sanksionet e vendosura nga SHBA-të duhet të hiqen”.

Baghaei ia atribuoi bllokimin e procesit të paqes “luhatshmërisë dhe paqëndrueshmërisë së procesit të vendimmarrjes” amerikane, duke thënë se kjo reflektohet në “deklaratat e tyre kontradiktore si dhe kërkesat e tyre luhatëse”. “Ky është një problem jo vetëm për Iranin, por për të gjitha vendet që kanë të bëjnë me SHBA-të. Këto vende po ankohen hapur për krizën,” tha ai. Ai gjithashtu paralajmëroi se “asnjë komb nuk duhet të lejojë përdorimin e territorit të tij për sulme ndaj Iranit”, dhe pretendoi se “SHBA-të dështuan ta kthejnë Iranin në një vend të izoluar”.

Në të njëjtën ditë, ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi i tha SHBA-së se “nuk ekziston zgjidhje ushtarake” për luftën. “Nëse armiqtë tanë zgjedhin sërish rrugën e përballjes ushtarake, përgjigja jonë do të jetë më e fortë se më parë,” tha Araghchi, duke shtuar se nuk ka as “zgjidhje të bazuar në sanksione të reja”. Megjithatë, ai theksoi se Teherani është “serioz për gjetjen e zgjidhjeve diplomatike”: “Jemi gati të arrijmë një zgjidhje të drejtë përmes kanaleve diplomatike, dhe në të njëjtën kohë jemi të përgatitur të mbrohemi.”

Baghaei shtoi se Irani e përdori Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së muajin e kaluar për t’u dhënë liderëve botërorë qëndrimin e tij, dhe u bëri thirrje vendeve fqinje “të respektojnë parimet e marrëdhënieve të mira”, duke thënë se Irani është i përkushtuar ndaj së njëjtës dhe pret reciprocitet. Deklaratat vijnë ndërsa kreu i parlamentit iranian ka bërë thirrje për një plan shtatëditor për rihapjen e Hormuzit, për të cilin tha se Uashingtoni ka dërguar “disa propozime përmes ndërmjetësve”.