Zacusca rumune — salca e pjekur e specave dhe patëllxhanëve për dimër

Zacusca është një nga salcat më të dashura të kuzhinës rumune, e njohur edhe në Ballkan si salca e dimrit: speca të kuq e patëllxhanë të pjekur në zjarr, të zier ngadalë me domate, qepë e hudhër derisa të kthehen në një krem të trashë e aromatik. Përgatitet në fund të verës, kur perimet janë në kulmin e shijes, dhe ruhet në kavanozë për muajt e ftohtë.

Përbërësit

Për rreth 6 kavanozë, ~3 kg salcë:

• 3 kg speca të kuq
• 2 kg patëllxhanë
• 1,5 kg domate të pjekura
• 500 g qepë
• 200 ml vaj ulliri (ose vaj luledielli)
• 3–4 thelpinj hudhër
• 2 lugë gjelle kripë
• 1 lugë çaji piper të zi
• 1–2 gjethe dafine (sipas dëshirës)

Përgatitja

1. Piqini specat dhe patëllxhanët në furrë të nxehur në 220°C, ose mbi prush, derisa lëkura të nxihet e të fryhet — rreth 30–40 minuta. Vendosini pastaj në një qese ose enë të mbuluar për 10 minuta, që lëkura të shkëputet lehtë, dhe qërojini.
2. Grini domatet në rende ose kalojini në blender; prisni qepët imët.
3. Në një tenxhere të madhe e të thellë ngrohni vajin dhe skuqni qepët derisa të zbuten e të marrin ngjyrë të artë.
4. Shtoni domatet e grira dhe ziejini rreth 15 minuta, derisa salca të fillojë të trashet.
5. Shtoni specat dhe patëllxhanët e qëruar, të prerë imët ose të kaluar lehtë në blender për një teksturë më kremoze.
6. Shtoni kripën, piperin, hudhrën e shtypur dhe gjethet e dafinës. Ziejini në zjarr të ulët 1 deri në 1 orë e gjysmë, duke i përzier shpesh, derisa salca të trashet mirë dhe vaji të dalë në sipërfaqe.
7. Hiqni gjethet e dafinës. Hidheni salcën të nxehtë në kavanozë të sterilizuar, mbyllini fort dhe kthejini përmbys për 10 minuta; për ruajtje afatgjatë ziejini kavanozët e mbyllur në ujë për 20 minuta.
8. Lërini të ftohen plotësisht. Zacusca ruhet në vend të freskët e të errët deri në 6 muaj; pasi hapet, mbahet në frigorifer.

Koha e përgatitjes: ~40 minuta | Koha e gatimit: ~2 orë | Porcione: ~6 kavanozë (rreth 3 kg salcë)