Zjarret pyjore në Evropë: qindra të vrarë dhe rritje e rreziqeve klimatike

Në disa vende të Evropës po regjistrohen vatra zjarri që kanë shkaktuar humbje jete dhe shkatërrime të mëdha gjatë dekadës së fundit. Një zjarri i ri në jug të Spanjës, pranë Los Gallardos, la të paktën 11 persona të vdekur, ndër të cilët disa u gjetën brenda automjeteve të djegura, ndërsa temperaturat e larta përkeqësonin situatën dhe vështirësonin punën e zjarrfikësve.

Sipas Associated Press, Evropa është kontinenti që ngrohet më shpejt, me rritje të temperaturave dy herë më të shpejta se mesatarja globale që nga vitet 1980, sipas Shërbimit Copernicus të BE-së për ndryshimet klimatike. Viti 2025 ishte ndër më të nxehtit në rekorde, me valë të shumta të nxehtësisë, dhe shkencëtarët paralajmërojnë se djegia e lëndëve fosile si benzina, nafta dhe qymyri kontribuon në rritjen e frekuencës dhe intensitetit të thatësirave dhe zjarreve.

Gjatë dhjetëvjeçarit të fundit, disa prej zjarreve më vdekjeprurëse përfshijnë atë të vitit 2018 në Greqi, kur flakët shkatërruan qytetin bregdetar Mati dhe më shumë se 100 persona humbën jetën. Në 2023, zjarret greke lanë më tepër se 20 të vdekur, përfshirë 18 emigrantë që u bënë viktima ndërsa kalonin përmes një pylli në verilindje të vendit; së fundmi një zjarr në veri të Greqisë vrau një djalë 12-vjeçar dhe babanë e tij. Në Turqi, një zjarr vitin e kaluar në provincën e Eskisehir la të vdekur 10 punonjës pyjorë dhe shpëtimtarë, të rrethuar papritur nga flakët për shkak të ndryshimit të drejtimit të erës. Në Portugali, zjarri në Pedrógão Grande në 2017 shkaktoi 66 vdekje në një rast dhe mbi 120 viktima në total gjatë asaj periudhe, çka detyroi autoritetet të miratojnë masa të reja si fushata edukimi, forcë të shpejtë reagimi, këputje linjash zjarri dhe shtimin e mjeteve zjarrfikëse. Në Qipro, zjarret e fundit kanë sjellë të paktën gjashtë vdekje gjatë pesë viteve të fundit; shpërthimi i vitit 2021 dhe rastet e vitit të kaluar treguan sesi era e fortë, temperaturat e larta dhe thatësira e bënë zjarrin të përhapet me shpejtësi. Një studim i World Weather Attribution nga gushti i vitit të kaluar pohoi se ndryshimet klimatike kanë rritur ashpërsinë e zjarreve në Turqi, Greqi dhe Qipro.

Ndërsa vitet e ardhshme pritet të sjellin kushte më të favorshme për shpërthime zjarri, institucionet dhe komunitetet po përpiqen të forcojnë masat parandaluese dhe reagimin emergjent; megjithatë, pa reduktim të emetimeve që nxiten nga djegia e lëndëve fosile, rreziku për jetë dhe infrastrukturë mbetet i lartë, raporton Associated Press.