BE-ja i afrohet kompromisit për rezervat e karburantit nën kërcënimin amerikan për ndalimin e eksportit të dizelit

Brukseli po i afrohet një kompromisi për karburantin nën presionin amerikan. Siç raporton Al Jazeera nga Brukseli, zyrtarë të informuar mbi bisedimet thonë se Evropa po përpiqet me çdo kusht të shmangë zbatimin nga SHBA-ja të një ndalese të eksporteve të dizelit. Furnizimet ruse janë zhdukur praktikisht pas pushtimit të plotë të Ukrainës, kështu që Shtetet e Bashkuara janë bërë furnizuesi kyç — “nuk ka realisht furnizim të brendshëm në Evropë”, thonë ata.

Në dhomën e bisedimeve, shtetet anëtare shprehën frustrim se SHBA-ja po u bën presion vendeve me thirrjen për të lëshuar rezerva karburanti. Të gjitha shenjat tregojnë drejt njoftimit të një lëshimi evropian që do të shihet si ofertë kompromisi ndaj Uashingtonit. Sipas agjencisë Reuters, bëhet fjalë për rreth 100 milionë fuçi — një përzierje dizeli dhe nafte të papërpunuar — detajet e të cilave mund të punësohen sot në thirrjen e G7-së që pritet të thirret nga Franca sa më shpejt të jetë e mundur.

Presidenti francez Emmanuel Macron do të kryesojë sot një videothirrje me homologët e G7-së për masat e mundshme mbi furnizimin global me naftë dhe produkte të rafinuara, njoftoi Pallati Élysée. Macron thuhet se ka folur tashmë gjatë natës me Presidentin Trump dhe kryeministrin kanadez Mark Carney në dy bisedime të ndara. Franca u ka kërkuar partnerëve të BE-së të lëshojnë rezerva shtesë dizeli, në përgjigje të thirrjeve të Trump-it për më shumë furnizim për të ulur çmimet që po rriten me shpejtësi.

Një ditë më parë, Trump tha se SHBA-ja mund t’u kërkojë vendeve evropiane të lëshojnë rezervat e dizelit për të frenuar rritjen e çmimeve për shkak të luftës ndaj Iranit, pasi sekretari i Thesarit Scott Bessent i bëri thirrje Evropës t’i përdorë “menjëherë” rezervat. Sekretari amerikan i Energjisë Chris Wright u shpreh “shumë i sigurt” se Evropa mund të ndihmojë me lëshimin e rezervave emergjente të dizelit. Ndërkohë zëdhënësja e Komisionit Evropian Anna-Kaisa Itkonen tha se BE-ja “e hedh poshtë plotësisht” kërcënimin amerikan: “Një ndalesë nuk do të ishte e dobishme për askënd. Do të minonte besimin tonë te SHBA-ja si partner i besueshëm.”

Presidenca irlandeze e BE-së njoftoi se do të thërrasë sot një takim të COREPAR-it, Komitetit të Përfaqësuesve të Përhershëm, për situatën energjetike globale, ndërsa ambasadorët e BE-së mblidhen në orën 13:30 GMT. “Tregu i dizelit është aktualisht shumë i ngushtë, duke çuar në çmime të larta për konsumatorët në të gjithë botën”, tha zëdhënësi i Presidencës. Mbledhja e radhës e Grupit të Koordinimit të Naftës së BE-së është planifikuar për 15 tetor, por mund të zhvillohet më herët nëse është e nevojshme.

Në sfond, lufta amerikane kundër Iranit ka shtrënguar furnizimin global me dizel, duke prishur rrjedhat nga prodhuesit e Gjirit, ndërsa ndalesa ruse e eksporteve dhe ndalimi kinez i eksporteve të karburanteve për tetorin e kanë thelluar mungesën. Të premten, vendet e BE-së diskutuan një propozim francez për të lëshuar 50 milionë fuçi dizel — rreth 17 për qind e rezervave emergjente të bllokut. Në mars, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ra dakord për lëshimin më të madh ndonjëherë, prej 400 milionë fuçi; rreth dy të tretat janë lëshuar deri tani, tha shefi i IEA-së Fatih Birol këtë javë.