Levica: Projekti “Shkupi – Kryeqyteti Europian i Kulturës” rrezikon jotransparencë me fondin prej rreth 21 milionë eurosh

Partia opozitare Levica ka kritikuar mënyrën se si po përgatitet realizimi i projektit “Shkupi – Kryeqyteti Europian i Kulturës”, duke akuzuar VMRO-DPMNE-në se rrezikon ta shndërrojë këtë mundësi historike në një projekt të politizuar, pa transparencë dhe me kontroll të kufizuar publik, siç shkruan Gazeta Flaka. Sipas Levicës, ndërsa autoritetet e Shkupit përgatiten ta prezantojnë qytetin si kryeqytet europian të kulturës, Komisioni Europian ka evidentuar mangësi serioze në transparencën e menaxhimit, stabilitetin e financimit, realizimin në kohë dhe bashkëpunimin me aktorët kulturorë.

Shqetësimi kryesor i partisë lidhet me kornizën ligjore të propozuar për projektin, i cili kap vlerën prej rreth 21 milionë eurosh. Sipas Levicës, me zgjidhjen e propozuar ligjore, Fondacionit që do të menaxhojë projektin i parashihet mundësia të realizojë prokurimet jashtë regjimit të përgjithshëm të Ligjit për Prokurime Publike, çka dobëson mekanizmat e kontrollit publik dhe konkurrencës dhe krijon rrezik për menaxhim jotransparent të mjeteve buxhetore. Partia e cilëson këtë veçanërisht shqetësuese sepse pikërisht në raportin e vitit 2026 Komisioni Europian ka evidentuar mungesë progresi në fushën e prokurimeve publike, dhe bën të ditur se, pas kritikave dhe reagimeve të saj publike, propozim-ligji i kontestuar është tërhequr përkohësisht.

Një tjetër shqetësim lidhet me përqendrimin e vendimmarrjes në një rreth të ngushtë drejtues, ndërkohë që skena e pavarur kulturore, autorët, artistët dhe organizatat që prej vitesh kontribuojnë në jetën kulturore të Shkupit, sipas Levicës, nuk kanë garanci të mjaftueshme për pjesëmarrje reale në projekt. Partia parashtron pyetje se si do të përzgjidhen projektet që do të financohen, cilat kritere do të zbatohen, si do të lidhen kontratat dhe kush do ta mbikëqyrë shpenzimin e mjeteve, duke paralajmëruar se modeli i propozuar mund të krijojë hapësirë për shpërndarje jotransparente të fondeve, ndikim politik dhe favorizim të aktorëve të caktuar kulturorë, siç shkruan Gazeta Flaka.

Levica rikujton se paneli europian i ekspertëve kishte kërkuar edhe më parë informacione më të hollësishme për strukturën organizative, garancitë financiare, programin, buxhetet dhe mekanizmat e monitorimit të projektit, ndërsa raporti i vitit 2026 i Komisionit Europian ritheksoi rëndësinë e menaxhimit transparent, financimit të qëndrueshëm, realizimit në kohë dhe bashkëpunimit me aktorët kulturorë. Partia thotë se do të insistojë në publikimin e plotë të vendimeve, kontratave, kritereve të financimit dhe rrjedhave financiare, si dhe në përfshirjen e mirëfilltë të skenës së pavarur kulturore, duke vlerësuar se suksesi i projektit nuk duhet të matet vetëm përmes manifestimeve dhe promovimit ndërkombëtar, por edhe përmes transparencës dhe përfitimeve afatgjata për jetën kulturore të Shkupit.