“Nuk jemi Kombet e Bashkuara”, zëvendësdrejtor i EBU mbron Eurovisionin përpara finales së tensionuar

Eurovisioni është “apolitik”, por “një ngjarje aq e madhe sa ka një ndikim politik”, tha një zyrtar i lartë, duke shtuar se menaxherët e eventit janë “të përgatitur” për më shumë ndërprerje gjatë finales së së shtunës në mbrëmje.

Finalja e madhe e Festivalit të Këngës në Eurovision, i cili drejtohet çdo vit nga Unioni Evropian i Transmetimeve (EBU), po zhvillohet këtë herë mes tensioneve në rritje për pjesëmarrjen e Izraelit, gjë që ka çuar pesë vende në një bojkot historik të konkursit të vitit 2026.

“EBU nuk është Bashkimi Evropian apo Komisioni Evropian. Ne nuk jemi Kombet e Bashkuara, kështu që nuk kemi nevojë të marrim vendime politike”, tha Jean Philip De Tender, zëvendësdrejtor i përgjithshëm në EBU, një aleancë e 113 mediave të shërbimit publik në 56 vende.

Vendet që nuk do të marrin pjesë në konkursin e 70-vjetorit të këtij viti Spanja, Irlanda, Holanda, Sllovenia dhe Islanda thanë se vendimi i tyre është për shkak të luftës së Izraelit në Gaza, e cila u nxit nga një sulm i dhunshëm ndaj Izraelit nga militantët e Hamasit, dhe krizës humanitare që ajo ka shkaktuar.

De Tender tha se EBU po “angazhohet” dhe “po i dëgjon” këto vende në përpjekje për t’i rikthyer ato në plan vitin e ardhshëm”. Por ai tha se në fund të fundit, transmetuesit publikë në ato vende duhet të dëgjojnë audiencën e tyre dhe të marrin vendimet e tyre në lidhje me pjesëmarrjen.

Ata që bëjnë thirrje për përjashtimin e Izraelit nga konkursi i këngës tregojnë faktin se Rusia u ndalua nga konkursi në vitin 2022 , menjëherë pasi pushtoi Ukrainën.

Në një deklaratë për X të premten, kryeministri spanjoll Pedro Sanchez tha se “nuk mund të ketë standarde të dyfishta” kur bëhet fjalë për pjesëmarrjen e Rusisë dhe Izraelit në konkursin e këngës.

“Këtë vit nuk do të jemi në Eurovision, por do ta bëjmë këtë me bindjen se jemi në anën e duhur të historisë. Për qëndrueshmëri, përgjegjësi dhe humanizëm”, tha ai.

“Përballë luftës së paligjshme dhe gjithashtu gjenocidit, heshtja nuk është një opsion”, shtoi ai.

Kur EBU njoftoi përjashtimin e Rusisë nga Eurovision në vitin 2022, organizata tha se kjo u bë për të adresuar shqetësimet se pushtimi i Ukrainës nga Rusia do ta “diskreditonte konkursin”.

Lidhur me arsyen pse vendimi për pavarësinë e transmetuesit rus përkoi me pushtimin e Ukrainës nga Rusia, De Tender i tha POLITICO se “gjërat bëhen më të qarta kur një vend është i përfshirë në një konflikt”.

“Kjo është kur e sheh më qartë nëse ke raportim të pavarur lajmesh apo jo. Mendoj se lufta e bëri të qartë se ky nuk ishte rasti për transmetuesin rus”, tha ai.

Situata me Izraelin është “krejtësisht e ndryshme”, tha De Tender, sepse transmetuesi publik izraelit KAN është mjaftueshëm i pavarur dhe mbetet një anëtar i plotë i EBU-së me të drejtë të marrë pjesë në Eurovision.

Duke folur për të njëjtin standard të dyfishtë të dyshuar të mërkurën, Martin Green, drejtor i Festivalit të Këngës në Eurovision, tha se Rusisë mund t’i lejohet “teorikisht” të ribashkohet në konkurs nëse transmetuesi i saj përmbush rregullat rreth pavarësisë.

EBU ka rishikuar gjithashtu sistemin e votimit në Eurovision këtë vit, pas sugjerimeve se qeveria izraelite ndikoi padrejtësisht në rezultatet e vitit të kaluar përmes një fushate masive votimi.

Transmetuesi publik i Izraelit KAN ka thënë se “nuk ishte i përfshirë në asnjë fushatë të ndaluar që synonte të ndikonte në rezultatet” e Eurovisionit dhe ka kundërshtuar fuqimisht thirrjet për t’u tërhequr ose për t’u përjashtuar nga konkursi i vitit 2026.

Drejtori ekzekutiv i KAN, Golan Yochpaz, u tha anëtarëve të tjerë të EBU-së në dhjetor se një “bojkot kulturor” i Izraelit mund të dëmtonte “lirinë e krijimit dhe lirinë e shprehjes”.

Ndërsa protestuesit pritet të mblidhen në rrugët e Vjenës të shtunën për të kundërshtuar pjesëmarrjen e Izraelit në konkurs, siguria do të jetë në gatishmëri të lartë edhe brenda vendit të ngjarjes.

Gjatë performancës së Izraelit në gjysmëfinalen e së martës, një anëtar i audiencës “shprehu me zë të lartë pikëpamjet e tij” dhe u largua nga vendi i ngjarjes së bashku me tre të tjerë për “sjellje shqetësuese”, konfirmuan EBU dhe transmetuesi austriak ORF në një deklaratë më parë këtë javë.

De Tender tha se gjatë finales të së shtunës, politika rreth zhurmës së transmetimit të audiencës do të mbetet e njëjtë.

“Nuk do të fshihemi nga asnjë fishkëllimë. Niveli i zërit në të gjithë eventin dhe për të gjithë artistët do të mbetet i njëjtë.” Ai shtoi se menaxherët janë “të përgatitur” nëse diçka e ngjashme ndodh gjatë transmetimit të së shtunës.