Pas 188 vjetësh zgjidhet misteri i njerëzve të parë të fotografuar ndonjëherë

Në një mëngjes pranvere të vitit 1838, Louis Daguerre vendosi kamerën e tij të re në dritaren e studios në katin e sipërm në Paris dhe fotografoi pamjen e Boulevard du Temple. Imazhi që rezultoi u bë fotografia e parë në histori që kapi qenie njerëzore: një lustraçi dhe klientin e tij, të vetëm në kthesën e bulevardit të mbushur me pemë. Tani, pas 188 vjetësh, siç njofton Artnet News, vendi i saktë ku qëndronin dy figurat është identifikuar dhe është shënuar me një pllakë bronzi.

Dy figurat nuk ishin të vetmit njerëz në bulevard atë ditë. Ata ishin të vetmit që qëndruan pa lëvizur aq gjatë sa t’i kapte aparati revolucionar i Daguerre-it, i cili kërkonte një ekspozim prej pesë deri në dhjetë minutash. Kalimtarët, karrocat dhe kuajt që lëviznin u zhdukën nga pllaka, ndërsa djali që lustronte këpucët dhe burri që priste mbetën të ngulitur në imazh.

Identifikimi i pikës së saktë ishte për dy vjet obsesioni i regjisorëve Maximilien Van Aertryck, Axel Danielson dhe Kalle Boman, të cilët e kishin përdorur imazhin e hershëm të Daguerre-it në dokumentarin e tyre të vitit 2023 «And the King Said, What a Fantastic Machine», një histori 200-vjeçare e kulturës së imazhit e vlerësuar në festivalin Sundance. Një mbrëmje të vitit 2024, duke u gjetur në Place de la République, ata vendosën t’i përgjigjeshin pyetjes së vjetër. Studioja dhe teatri ngjitur i Daguerre-it ngriheshin në atë që sot është Rue Léon-Jouhaux, ndërsa vendi i fotografuar sot është pjesë e Place de la République, të cilën baroni Haussmann e projektoi në mesin e viteve 1850.

Ekipi bëri një skanim 3D të Place de la République dhe të Boulevard du Temple për të llogaritur distancat mes ndërtesave, pastaj rindërtoi lagjen ashtu siç ishte në 1838, duke përdorur piktura, gravura, printime dhe harta nga arkivat pariziene. Të dhënat iu kaluan dy studiove arkitekturore, të cilat, në mënyrë të pavarur, arritën në dy pika që ndryshonin nga njëra-tjetra me vetëm rreth dy metra; regjisorët zgjodhën pikën e mesme dhe aty u vendos pllaka e bronzit.

Kërkimi ndërlikohet nga fakti se imazhi ka mbijetuar kryesisht përmes një kopjeje të bërë në vitin 1937 nga Beaumont Newhall, kurator i Muzeut të Artit Modern (MoMA) në Nju Jork. Daguerre ia kishte dërguar pllakën origjinale mbretit Ludwig I të Bavarisë në 1839, por ajo u dëmtua rëndë gjatë bombardimeve aleate në Luftën e Dytë Botërore. Regjisorët tani janë në kërkim të një negativi të imazhit. «Kjo foto dhe kjo pllakë na kujtojnë se edhe brezat e kaluar përjetuan një përmbysje teknologjike, me pasoja që duhet t’i kuptojmë dhe nga të cilat duhet të mësojmë», i tha Van Aertryck Radio France.