Raporti i ri i KSE-së: partneritetet ndërkombëtare të Ukrainës në industrinë e mbrojtjes po rriten, por shumë marrëveshje ngecin

Një raport i ri i Institutit të Shkollës së Ekonomisë së Kievit (KSE) ka konfirmuar të paktën 180 partneritete ndërkombëtare në sektorin e teknologjisë së mbrojtjes së Ukrainës — prodhim, kërkim-zhvillim dhe mirëmbajtje — por rreth 22% e marrëveshjeve kanë ngecur mes legjislacionit të ndërlikuar të eksporteve dhe procedurave të paqarta rregullatore.

Industria ukrainase e mbrojtjes po tërheq gjithnjë e më shumë interesin e partnerëve ndërkombëtarë. Sipas të dhënave të KSE-së, një e treta e partneriteteve janë nënshkruar vetëm në 12 muajt e fundit. Gjermania kryeson me 36 partneritete, e ndjekur nga Danimarka me 18 dhe Shtetet e Bashkuara me 16. Sa i përket fushave, sistemet pa pilot dominojnë me 26% të sipërmarrjeve të përbashkëta, të ndjekura nga mbrojtja ajrore me 17% dhe artileria me 10%.

Por jo gjithçka po ecën sipas planit. Të paktën 22% e marrëveshjeve dhe memorandumeve të mirëkuptimit kanë ngecur për shkak të legjislacionit të komplikuar të eksporteve dhe proceseve rregullatore të paqarta, që përfshijnë disa agjenci qeveritare. “Partnerët tanë janë të interesuar të bashkëpunojnë me industrinë ukrainase dhe po kërkojnë një dritare të vetme. Por ka shumë dritare, dhe duhet të dish cilën të hapësh në secilin rast,” tha Olena Bilousova, bashkëdrejtuesja e qendrës së kërkimeve të mbrojtjes në KSE.

Hendeku mes kompanive private dhe atyre shtetërore është i theksuar: 96% e partneriteteve të firmave private janë aktive, ndërsa tek kompanitë shtetërore kjo shifër bie në 62%. Sipas Marta Bukhtiiarovës nga KSE, firmat shtetërore janë më pak fleksibile dhe më të ngarkuara nga burokracia. Ndërkohë, Ministria e Mbrojtjes, përballë një mungese financimi prej rreth 27 miliardë dollarësh, nuk mund të mbikëqyrë këtë shkallë partneritetesh.

Kievi ka ndërmarrë dy nisma kryesore për ta nxitur bashkëpunimin: “Build with Ukraine”, e lansuar në qershor 2025, që numëron 41 partneritete — përfshirë marrëveshjen e Taf Industries me kompaninë gjermane Wingcopter për prodhimin e dronëve në Gjermani — dhe “Build in Ukraine”, e lansuar në tetor 2025, me 41 kompani të përfshira në 60 partneritete, mes tyre BAE Systems me katër qendra mirëmbajtjeje dhe riparimi në Ukrainë. Megjithatë, problemet mbeten: mungon një kuadër i qartë për të drejtat e pronësisë intelektuale në sipërmarrjet e përbashkëta, ndërsa rregullat valutore të kohës së luftës kufizojnë investimet e kompanive ukrainase jashtë vendit dhe fitimet që firmat ndërkombëtare mund të nxjerrin nga Ukraina. Pavarësisht sfidave, KSE beson se marrëveshjet do të vazhdojnë të nënshkruhen.

Burimi: The Kyiv Independent