Shqipëria abstenon në OKB për embargon ndaj Kubës

Shqipëria abstenoi të mërkurën, më 28 tetor 2026, në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, gjatë votimit të rezolutës që kërkon përfundimin e embargos ekonomike, tregtare dhe financiare të Shteteve të Bashkuara ndaj Kubës. Rezoluta u miratua me 130 vota pro, 17 kundër dhe 25 abstenime. Mes vendeve që abstenuan ishte edhe Shqipëria, e përfaqësuar në OKB nga ambasadorja Suela Janinaj.

Vendimi i Tiranës nuk përbën një ndryshim nga qëndrimi i vitit të kaluar. Edhe më 29 tetor 2025, Shqipëria kishte abstenuar në votimin e së njëjtës rezolutë. Por rezultati i këtij viti tregon një ndryshim të rëndësishëm në qëndrimin e një pjese të bashkësisë ndërkombëtare. Në vitin 2025, rezoluta kishte marrë 165 vota pro, vetëm 7 kundër dhe 12 abstenime. Këtë vit, mbështetja për të u zvogëlua me 35 vota, ndërsa numri i vendeve që votuan kundër ose abstenuan u rrit ndjeshëm.

Një votim nën presionin amerikan

Administrata amerikane e Donald Trump kishte zhvilluar një fushatë diplomatike për të bindur vendet anëtare të OKB-së që të ndryshonin qëndrimin e tyre ndaj rezolutës. Sipas agjencisë Reuters, përpjekjet amerikane ndikuan në votën e disa vendeve që tradicionalisht kishin mbështetur heqjen e embargos.

Gjermania dhe Italia, dy vende të rëndësishme evropiane që për shumë vite kishin votuar kundër embargos, këtë herë abstenuan. Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli votuan kundër rezolutës, së bashku me 15 shtete të tjera.

Në këtë kontekst, abstenimi i Shqipërisë mund të interpretohet si një përpjekje për të mos kundërshtuar hapur politikën amerikane, pa marrë njëkohësisht përgjegjësinë politike të një vote kundër heqjes së embargos. Megjithatë, pa një shpjegim zyrtar nga Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme, motivet konkrete të këtij vendimi mbeten të paqarta.

Kuba dhe një embargo mbi gjashtëdhjetëvjeçare

Embargoja amerikane ndaj Kubës filloi në vitin 1960 dhe u zgjerua në vitet pasuese. Ajo ka kufizuar marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare midis dy vendeve dhe ka ndikuar edhe në mundësitë e Kubës për të kryer transaksione ndërkombëtare.

Qeveria kubane e konsideron embargon një nga shkaqet kryesore të krizës ekonomike që përjeton vendi. Në fjalimin e tij përpara Asamblesë së Përgjithshme, ministri i Jashtëm kuban, Bruno Rodríguez, theksoi ndikimin e sanksioneve në furnizimin me ushqime, barna, karburante dhe mallra të tjera të domosdoshme.

Përfaqësuesi amerikan në OKB, Mike Waltz, paraqiti një këndvështrim tjetër. Sipas tij, problemet ekonomike të Kubës lidhen kryesisht me politikat e qeverisë komuniste dhe me kufizimet e sistemit ekonomik të vendit.

Është e vërtetë se ekonomia kubane përballet me probleme të rënda strukturore, me kufizime të lirive ekonomike dhe me një sistem politik njëpartiak. Por kjo nuk e përjashton ndikimin që embargoja amerikane ka mbi jetën e përditshme të qytetarëve. Kritika ndaj qeverisë kubane dhe kundërshtimi i një politike që rëndon mbi popullsinë civile nuk janë domosdoshmërisht qëndrime të papajtueshme.

Çfarë përfaqëson abstenimi i Shqipërisë?

Shqipëria i konsideron Shtetet e Bashkuara partnerin e saj kryesor strategjik. Ky është një orientim i qëndrueshëm i politikës së jashtme shqiptare dhe nuk lidhet vetëm me qeverinë aktuale. Megjithatë, aleanca strategjike nuk kërkon domosdoshmërisht që dy vende të kenë qëndrime identike për çdo çështje ndërkombëtare.

Rezoluta e OKB-së nuk kërkonte mbështetje për sistemin politik të Kubës dhe as miratim të politikave të qeverisë së saj. Objekti i saj ishte përfundimi i embargos ekonomike, tregtare dhe financiare amerikane.

Pikërisht këtu lind një dallim i rëndësishëm. Të votosh për heqjen e embargos nuk do të thotë të mbështesësh qeverinë komuniste të Havanës. Po kështu, abstenimi nuk do të thotë automatikisht se Shqipëria mbështet vazhdimin e embargos. Por ai tregon se Tirana nuk pranoi t’i bashkohej shumicës së vendeve që kërkuan shprehimisht përfundimin e saj.

Shqipëria mund të ketë argumente diplomatike për këtë qëndrim. Problemi është se një vendim i tillë duhet të shoqërohet me një shpjegim publik. Qytetarët kanë të drejtë të dinë se mbi cilat parime dhe interesa mbështetet vota e vendit të tyre në organizatën më të madhe ndërkombëtare.

Një rezolutë që nuk e heq embargon

Asambleja e Përgjithshme e OKB-së ka miratuar prej më shumë se tri dekadash rezoluta që kërkojnë përfundimin e embargos amerikane ndaj Kubës. Megjithatë, këto rezoluta nuk kanë fuqi detyruese dhe nuk mund ta shfuqizojnë vetë politikën amerikane të sanksioneve. Për heqjen e plotë të embargos nevojiten ndryshime në legjislacionin e Shteteve të Bashkuara.

Rëndësia e votimit është kryesisht politike dhe diplomatike. Ai tregon se si pozicionohen shtetet në raport me një nga mosmarrëveshjet më të gjata të politikës ndërkombëtare.

Shqipëria zgjodhi përsëri abstenimin. Nuk është e vetmja dhe as një përjashtim mes vendeve evropiane. Por fakti që edhe shtete të tjera kanë abstenuar nuk e zëvendëson nevojën për të shpjeguar qëndrimin shqiptar.

Në fund të fundit, politika e jashtme e një vendi nuk përcaktohet vetëm nga aleancat që ka ndërtuar, por edhe nga arsyet që jep për vendimet e veta. Në votimin e 28 tetorit, Shqipëria e bëri të njohur qëndrimin e saj. Mbetet për të sqaruar arsyet e këtij qëndrimi.