Ukraina dhe Tajvani në axhendën e samitit Trump–Xi në Uashington

Presidenti amerikan Donald Trump u takua më 24 shtator në Shtëpinë e Bardhë me presidentin kinez Xi Jinping — takimi i tyre i dytë ballë-për-ballë këtë vit, pas një takimi treorësh privat. Lufta në Ukrainë ishte një nga temat kryesore të diskutimit, krahas tregtisë, inteligjencës artificiale, luftës së SHBA-së në Iran dhe çështjes së Tajvanit.

As Trump-i as Xi nuk kanë folur publikisht për detajet e bisedimeve mbi Ukrainën. Por dy ditë para samitit, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se shpreson që Trump ta inkurajojë homologun e tij kinez ta përdorë ndikimin e tij ndaj presidentit rus Vladimir Putin, për ta shtyrë përpara procesin e paqes.

Kina është shndërruar në partnerin kryesor tregtar të Moskës dhe në mbështetësen e saj kryesore ekonomike nën sanksionet perëndimore. Ajo është ndër furnizuesit kryesorë të mallrave me përdorim të dyfishtë për pajisjet ushtarake ruse, ndërsa Kievi akuzon Pekinin se i ka furnizuar drejtpërdrejt Rusinë me armë — akuzë që Kina e mohon. Shtetas kinezë janë kapur gjithashtu duke luftuar në radhët ruse, dhe Reuters raportoi se mbi 200 ushtarakë rusë u stërvitën fshehurazi në Kinë gjatë vitit 2025. Kina mbetet gjithashtu blerësi numër një në botë i naftës ruse, duke u ekspozuar kështu ndaj tarifave të ashpra të parashikuara në ligjin e ri amerikan të sanksioneve.

Për çështjen e Tajvanit, Xi i tha Trump-it se SHBA duhet të respektojë pozicionin e Pekinit kundër «pavarësisë së Tajvanit» dhe ta trajtojë këtë çështje me kujdes. Pekini deklaroi se Xi ishte «tejet i qartë» për parimin e unitetit kombëtar. Ekspertët paralajmërojnë se Kina po ndjek nga afër pushtimin rus të Ukrainës për të nxjerrë mësime për një pushtim të mundshëm të Tajvanit, ndërsa Rusia thuhet se po e ndihmon Pekinin të përgatitet — përfshirë armatosjen dhe stërvitjen e trupave ajrore kineze. Tajvani, nga ana e tij, e ka dënuar pushtimin rus dhe mbështet sovranitetin e Ukrainës.

Ndërkohë, Kremlini ka lënë të kuptohet se Putini mund të mbajë bisedime trepalëshe me Xi-në dhe Trump-in në samitin e APEC-ut që mbahet në Kinë në nëntor. Ukraina shpreson për bisedime trepalëshe edhe në samitin e G20-ës në Miami në dhjetor, ku sekretari amerikan i shtetit Marco Rubio konfirmoi se Uashingtoni do ta ftojë Putinin.

Burimi: The Kyiv Independent