«Urinetown» feston 25 vjet në Broadway: muzikali satirik që hapi perden i pari pas 11 Shtatorit

Një çerek shekulli më parë, më 20 shtator 2001, «Urinetown» hapi zyrtarisht perden në Henry Miller’s Theatre të Broadway-t (sot Stephen Sondheim Theatre). Ishte shfaqja e parë e Broadway-t që u hap pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit — premiera ishte planifikuar për 13 shtator, por u shty për shkak të tragjedisë. Muzikali, me muzikë e tekste nga Mark Hollmann dhe libret nga Greg Kotis, tregonte historinë e një qyteti distopik ku një thatësirë 20-vjeçare i kishte ndaluar tualetet private dhe urinimi ishte kthyer në një biznes gjigand.

Heroi Bobby Strong — në premierë u luajt nga Hunter Foster — drejton kryengritjen kundër kompanisë së pamëshirshme Urine Good Company dhe shefit të saj, Caldwell B. Cladwell, i ndihmuar nga Hope, vajza e Cladwell-it (Jennifer Laura Thompson). Pas titullit provokues fshihej një satirë e ashpër e kapitalizmit, pabarazisë së të ardhurave dhe privatizimit të burimeve natyrore — njëkohësisht parodi e muzikaleve të protestës si «The Cradle Will Rock» dhe «Les Misérables». Ideja lindi nga përvoja e vetë Kotis-it me tualetet me pagesë gjatë udhëtimeve në Evropë.

Rruga drejt Broadway-t ishte e pazakontë: pasi produksioni fillestar i Neo-Futuristëve të Çikagos u tërhoq, Kotis dhe Hollmann formuan kompaninë e tyre, Theatre of the Apes, dhe e prezantuan vetë shfaqjen në Festivalin Fringe të New York-ut në vitin 1999. Suksesi aty çoi në rivendosjen nga Araca Group (maj–qershor 2001) dhe në transferimin në Broadway vetëm dy muaj më vonë.

Rikthimi në skenë pas 11 Shtatorit ishte emocional. Foster i ka thënë së fundmi Playbill-it se nata e 13 shtatorit, kur Broadway u rihap me nxitjen e kryebashkiakut të New York-ut, Rudy Giuliani, ishte «një nga netët më të vështira të jetës». Kur dolën nga hyrja e artistëve, pothuajse i gjithë publiku i priste në rrugën 43 — për rreth një orë u përqafuan, qanë dhe ndanë përvojat, ndërsa avionët luftarakë ushtonin sipër tyre.

«Urinetown» u nominua për nëntë çmime Tony në vitin 2002 dhe fitoi tre: Librin më të mirë (Kotis), Muzikën origjinale më të mirë (Hollmann dhe Kotis) dhe Regjinë më të mirë të një muzikali (John Rando). Shfaqja zgjati tre vjet, deri më 18 janar 2004. Sipas kompanisë licencuese MTI, janë realizuar mbi 3.670 produksione të licencuara në 34 vende. Në vitin 2025, «Urinetown» u rikthye për herë të parë në New York, në New York City Center, me Jordan Fisher në rolin e Bobby-t dhe Stephanie Styles në atë të Hope-it.

Burimi: Playbill