Vdiq në moshën 93-vjeçare artisti portorikan Rafael Ferrer: nga bateria e xhazit te skulpturat që tronditën botën e artit

Arti bashkëkohor humbi një nga zërat e tij më të veçantë: Rafael Ferrer, artisti portorikan i lindur në San Juan në vitin 1933, vdiq në moshën 93-vjeçare. Lajmin e konfirmoi të martën (30 shtator) El Museo del Barrio i Nju Jorkut përmes një postimi në Instagram, ku e kujtoi artistin “për krijimtarinë e tij të jashtëzakonshme dhe kontributin e qëndrueshëm në artin bashkëkohor”, siç njofton Artnet News.

Para se të bëhej artist vizual, Ferrer ishte baterist xhazi afro-karaibian në bandat e Nju Jorkut të viteve ’50. Një udhëtim në Paris në vitin 1954 e futi në rrethin e surrealistëve — atje takoi André Breton-in dhe u miqësua me piktorin kuban Wifredo Lam — ndërsa pikturën e studioi nën drejtimin e surrealistit të arratisur spanjoll Eugenio Fernández Granell në Universitetin e Porto Rikosë. Instinkti dhe improvizimi, të trashëguara nga muzika, u bënë udhërrëfyesi i gjithë veprës së tij.

Emri i tij u bë i njohur ndërkombëtarisht me dy vepra guerilase: Three Leaf Pieces (1968), kur derdhi një kamion plot gjethe në tre galeri të Manhattan-it, dhe 50 Cakes of Ice (1970), kur la blloqe akulli prej 136 kilogramësh të shkriheshin në kopshtin e skulpturave të Muzeut të Artit Modern (MoMA). “Bëhet fjalë për diçka që shfaqet atje ku nuk i takon”, thoshte ai.

Pas ekspozitave të mëdha në fillim të viteve ’70 në Muzeun e Artit të Filadelfias dhe në Whitney Museum, Ferrer u kthye te piktura figurative dhe në vitet ’80 filloi të pikturonte kulturën e tropikëve me ngjyra të gjalla. Ndërtoi gjithashtu instalacione të mëdha publike, si Puerto Rican Sun (1979), një hark 7.6-metërsh në South Bronx, dhe El Gran Teatro de la Luna (1981) në Filadelfia.

Një retrospektivë në vitin 2010 në El Museo del Barrio e riktheu në vëmendje veprën e tij. Ferrer dha mësim në Universitetin e Pensilvanisë, në Skowhegan dhe në School of Visual Arts, fitoi grantin Pew Fellowship në vitin 1993 dhe grantin e Fondacionit Annalee dhe Barnett Newman në vitin 2011. Vitet e fundit i kaloi mes Greenport-it në Long Island dhe Vieques-it në Porto Riko, duke eksperimentuar me vizatime në dërrasa të zeza, kolazhe dhe portrete të muzikantëve me të cilët kishte luajtur në vitet ’50.