«Broken»: Firence feston bukurinë e artit të thyer — nga Egjipti i lashtë te Michelangelo, 80 fragmente në Palazzo Strozzi

Palazzo Strozzi në Firence hap nesër, më 25 shtator 2026, ekspozitën «Broken. The Power of the Fragment» — një ekspozitë e madhe që feston fuqinë shprehëse të fragmentit në historinë e skulpturës, nga arkeologjia te arti bashkëkohor. Më shumë se 80 vepra dhe artefakte nga muzetë më të rëndësishëm në botë — Metropolitan Museum of Art në Nju Jork, Louvre në Paris, British Museum në Londër dhe Museo Nacional de Antropología në Mexico City — mbulojnë më shumë se 4.500 vjet histori globale.

Ekspozita organizohet bashkë me National Gallery of Art në Washington, ku do të udhëtojë vitin e ardhshëm (13 mars – 27 qershor 2027). Kuratori është C. Douglas Dickerson III, tani dekan i Center for Advanced Study in the Visual Arts në NGA, bashkë me ndihmëskuratorin Andrew Sears. Ideja lindi vite më parë, kur një koleg i NGA-së i tha Dickerson-it se kishte dëshiruar gjithmonë të kuronte një ekspozitë kushtuar fragmenteve; gjatë pandemisë ai iu rikthye mendimit se fragmentet «tregojnë histori që ekspozitat e tjera nuk i tregojnë dot».

Ndër veprat: koka e bakrit e Bodhisattva Avalokiteśvara-s (rreth shekujve VIII–XIII), busti i diktatorit Benito Musolini (1923), modeli i terrakotës së Michelangelo-s për një grua të zhveshur (rreth 1533) — të cilit kërkimet e reja sugjerojnë se ishte krijuar qëllimisht i paplotë, pa krahë — një fragment dore mermeri me gisht tregues nga Muzeu i Kapitolinës, i lidhur me Kostandinin e Madh, një skulpturë neo-hitite (rreth 1000 p.e.s.) e gjetur në Siri dhe e shkatërruar gjatë bombardimeve të Luftës së Dytë Botërore, e rindërtuar pastaj me mundim për dy dekada, si dhe një pastiche skulpture të lashtë nga Francesco Vezzoli (2023). Ekspozita përfshin edhe vepra të Giovanni Pisano-s, Rodin-it dhe artistëve bashkëkohorë si Louise Bourgeois, Huma Bhabha, Robert Gober e Danh Vo; për rastin, Mark Manders realizoi një instalacion të ri në oborrin e Rilindjes së pallatit.

Një sekcion i veçantë i kushtohet përmbytjes shkatërruese të Firences së vitit 1966, që vrau 35 persona dhe dëmtoi vepra të panumërta arti — në vitin e 60-vjetorit, drejtori Arturo Galansino tha se u zgjodh të tregohet se si skulpturat sfidohen nga problemet e klimës. Ekspozita propozon të shikohet fragmenti jo thjesht si mbetje e një tërësie të humbur, por si objekt autonom, i aftë të ruajë gjurmë kujtese e transformimi — nga ikonoklazma e lashtë e moderne, luftërat, revolucionet, vandalizmi e katastrofat natyrore.

«Broken» qëndron e hapur në Palazzo Strozzi deri më 24 janar 2027.

Burimi: The Art Newspaper — artikulli burim: https://www.europesays.com/ie/704065/ ; faqja zyrtare e ekspozitës: https://www.palazzostrozzi.org/en/exhibition/broken/