FOKUS – Turqia dhe Libia miratojnë marrëveshjen e diskutueshme detare pavarësisht kundërshtimeve greke

STAMBOLL, 21 tetor /ATSH-DPA/- Turqia ka arritur një marrëveshje me parlamentin lindor të Libisë mbi një marrëveshje të diskutueshme për kufirin detar në Mesdheun lindor, që do t’u lejonte të dy vendeve të eksploronin për burime natyrore, njoftuan të dyja palët.

Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan e përshkroi zhvillimin si “të rëndësishëm”, sipas zëdhënësit të tij të mërkurën, ndërsa Greqia dhe Bashkimi Evropian e dënuan menjëherë këtë veprim.

Marrëveshja krijon një zonë ekonomike ekskluzive (EEZ) midis brigjeve turke dhe libiane, që shtrihet afër ishujve grekë, përfshirë Kretën dhe Rodosin.

Zona e caktuar detare do të ndahej midis Turqisë dhe Libisë, duke u dhënë të dy vendeve të drejta për të eksploruar dhe shfrytëzuar burimet natyrore, duke përfshirë rezervat potencialisht të vlefshme të gazit natyror.

Mosmarrëveshja është e ndërlikuar nga ndarjet politike të Libisë, me administrata rivale të vendosura në qytetin lindor të Tobrukut dhe kryeqytetin perëndimor Tripoli.

Turqia nënshkroi marrëveshjen origjinale për kufirin detar në vitin 2019 me qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Libisë në Tripoli.

Marrëveshja është kundërshtuar prej kohësh nga Greqia, e cila argumenton se ajo shpërfill të drejtat detare të ishujve të saj dhe në fakt do t’u mohonte atyre një Zonë Ekonomike Ekskluzive (EEZ) në zonën e diskutueshme.

Pas disa vitesh rezistence, parlamenti lindor i Libisë ratifikoi dje marrëveshjen.

Zëdhënësi i Erdoganit tha se marrëveshja synonte të arrinte një ndarje të drejtë, paqe dhe stabilitet në Mesdheun lindor.

BE e quan marrëveshjen ‘të pavlefshme’

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se ndjente keqardhje të thellë për ratifikimin e marrëveshjes.

“Kjo marrëveshje shkel të drejtat sovrane të shteteve të treta, nuk përputhet me Ligjin e Detit dhe është e pavlefshme”, tha ajo.

Athina gjithashtu deklaroi se marrëveshja mbeti e paligjshme dhe joefektive.

“Gjeografia dhe ligji i detit nuk mund të ndryshohen nga rezoluta të njëanshme parlamentare që nuk kanë bazë ligjore”, tha Ministria e Jashtme Greke.

Mosmarrëveshjet mbi të drejtat detare dhe ndikimin rajonal në Mesdheun lindor kanë vazhduar për vite me radhë.

Në qendër të tensioneve janë pretendimet konkurruese për zonat ekskluzive ekonomike, si dhe luftërat më të gjera për ndikim politik dhe ushtarak.

Vende të tjera të përfshira në mosmarrëveshje rajonale përfshijnë Izraelin, Egjiptin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. /