Hasan Ceka përkujtohet në ditën e lindjes, vuri themelet e arkeologjisë shqiptare

Më 25 gusht 1900, lindi prof. Hasan Ceka, arkeolog dhe studiues. Ai njihet edhe si njeriu që vuri themelet e arkeologjisë shqiptare.

Hasan Ceka studioi në Vjenë dhe, pas kthimit në Shqipëri, në vitin 1930, punoi në Bibliotekën Kombëtare. Ai krijoi një koleksion arkeologjik, të cilin edhe sot e trashëgon Biblioteka e Institutit të Arkeologjisë. Në të njëjtën kohë, përfaqësoi Shqipërinë pranë misioneve të huaja në Apoloni e Butrint.

Në vitin 1947, drejtoi ekspeditën e parë arkeologjike në Apoloni, si dhe punën për krijimin e Muzeut Arkeologjik-Etnografik në Tiranë. Në vitin 1956, rikthehet në Apoloni dhe do t’ia kushtojë qytetit antik tërë veprimtarinë e tij kërkimore e studimore. Prof. Cekës i takon, në të njëjtën kohë, edhe merita e zbulimit të një kompleksi arkitektonik në afërsi të ndërtesës së Agonoteteve, gjithashtu edhe e nimfeut të qytetit dhe e shumë monumenteve të tjera.

Krahas gërmimeve në Apoloni, prof. Ceka tregoi një kujdes të veçantë për grumbullimin dhe ruajtjen e trashëgimisë sonë monetare antike e mesjetare. Ai ishte një specialist i studimit të monedhave antike dhe këto studime i kurorëzoi me botimin e veprës së njohur “Probleme të numizmatikës ilire”, botuar më 1965, si dhe përgatiti veprën “Monetat e Dyrrahut dhe Apolonisë”.

Prof. Ceka ishte njohës i mirë i greqishtes së vjetër dhe latinishtes, duke u bërë kështu një nga bashkëautorët kryesorë në përkthimin dhe përgatitjen në shqip të vëllimit “Ilirët dhe Iliria tek autorët antikë”. Ai është autor i shumë artikujve, studimeve e kumtesave të botuara në revistat shkencore brenda e jashtë vendit. Këto studime janë përmbledhur e botuar në vëllimin “Në kërkim të historisë ilire”.

Arkeologu dhe studiuesi Hasan Ceka u nda nga jeta më 2 nëntor 1998.