Kolesteroli i keq, rrezik i heshtur për zemrën dhe arteriet

– Kolesteroli LDL, i njohur si kolesteroli i keq, favorizon krijimin e pllakave në arterie dhe rrit rrezikun për infarkt dhe goditje në tru. Ekspertët theksojnë se vlerat e synuara duhet të përcaktohen sipas rrezikut individual kardiovaskular, shkruan salute.eu.

Kolesteroli LDL konsiderohet një nga faktorët kryesorë të rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare. Ai mund të veprojë në heshtje për vite me radhë, pa shkaktuar simptoma të dukshme, ndërsa favorizon inflamacionin dhe formimin e pllakave në muret e arterieve.

Me kalimin e kohës, këto pllaka mund të ngushtojnë enët e gjakut ose të çahen, duke shkaktuar bllokimin e qarkullimit të gjakut. Kur preken arteriet koronare, pasojat mund të jenë infarkti i miokardit, ndërsa bllokimi i enëve që furnizojnë trurin me gjak mund të shkaktojë goditje në tru.

### Vlerat e kolesterolit përcaktohen sipas rrezikut individual

Ekspertët theksojnë se nuk ekziston një vlerë e vetme e kolesterolit LDL që është e përshtatshme për të gjithë. Objektivat ndryshojnë në varësi të rrezikut kardiovaskular dhe faktorëve të tjerë, si historia familjare, sëmundjet e veshkave, hipertensioni, duhanpirja, prediabeti dhe ngjarjet e mëparshme kardiovaskulare.

Sipas kardiologut Bilato, kontrolli i yndyrave në gjak është thelbësor si për parandalimin parësor të sëmundjeve kardiovaskulare, ashtu edhe për parandalimin e përsëritjes së tyre.

Për personat me rrezik të lartë ose shumë të lartë, objektivat e kolesterolit LDL mund të jenë nën 70, 55, madje edhe 40 miligramë për decilitër, në varësi të nivelit të rrezikut dhe udhëzimeve përkatëse.

### Ushqyerja e shëndetshme nuk mjafton gjithmonë

Ndjekja e një diete mesdhetare, kontrolli i peshës, konsumimi i frutave, perimeve, drithërave integrale, peshkut dhe yndyrave me origjinë bimore ndihmojnë në përmirësimin e profilit lipidik dhe në uljen e rrezikut kardiovaskular.

Megjithatë, ndryshimet në stilin e jetesës mund të mos jenë të mjaftueshme për të arritur objektivat e nevojshëm te personat me rrezik të lartë.

Në këto raste, mjekët mund të rekomandojnë trajtim medikamentoz, përfshirë terapitë moderne me antitrupa kundër PCSK9, veçanërisht pas një infarkti ose goditjeje në tru, si dhe në raste të përzgjedhura përpara shfaqjes së një ngjarjeje të tillë.

Sipas ekspertëve, rëndësi të veçantë ka nisja në kohë e trajtimit dhe arritja e vlerave të synuara, në kombinim me përmirësimin e stilit të jetesës.

### Trigliceridet dhe lipoproteina Lp(a), faktorë të tjerë të rëndësishëm

Vlerësimi i rrezikut kardiovaskular nuk duhet të kufizohet vetëm te kolesteroli LDL. Në analizë duhet të përfshihen edhe HDL-ja, e njohur si kolesteroli i mirë, lipoproteinat VLDL dhe trigliceridet.

Një rëndësi të veçantë ka edhe lipoproteina(a), ose Lp(a), e cila mund të kontribuojë në rritjen e rrezikut kardiovaskular dhe ndikohet kryesisht nga faktorët gjenetikë.

Ekspertët rekomandojnë që niveli i saj të matet të paktën një herë gjatë jetës, pasi shpesh mbetet i pakontrolluar.

Për këtë arsye, vlerësimi i analizave të kolesterolit duhet të bëhet në tërësi dhe në konsultim me mjekun, pa u mbështetur vetëm te kufijtë e përgjithshëm të paraqitur në fletën e analizave.

Mesazhi kryesor i ekspertëve është se parandalimi duhet të nisë përpara shfaqjes së simptomave, me kontrolle të rregullta dhe trajtim të përshtatur sipas rrezikut individual, veçanërisht për personat me diabet ose me dëmtime të arterieve.