Mbushja me karburant ka nisur: Starship i SpaceX drejt nisjes për përpjekjen e parë të kapjes së të dyja shkallëve

Mbushja me karburant ka nisur dhe gjithçka është gati për një nga fluturimet më ambicioze të Starship-it. Siç njofton Reuters, SpaceX siguroi licencën e nisjes nga Administrata Federale e Aviacionit (FAA) vetëm pak orë para nisjes së planifikuar, duke kapërcyer pengesën e fundit rregullatore — ndërsa të premten në mëngjes licenca ende nuk ishte marrë. Raketa Starship, e gjatë 124 metra (407 këmbë), pritet të ngrihet në orën 16:45 CT (22:45 GMT) të premten nga objektet e SpaceX në Starbase, në Teksasin jugor, brenda një dritareje prej 75 minutash. Ky është fluturimi i 15-të i Starship-it që nga viti 2023 dhe i dyti që mbart një ngarkesë satelitësh operacionalë Starlink — 26 satelitë Starlink V3, sipas Spaceflight Now.

Sipas mbulimit live të Florida Today, në orën 17:22 ET mbushja me lëndë djegëse ishte në zhvillim e sipër, pa asnjë problem moti, teknik apo të poligonit të nisjes. SpaceX ka bërë të ditur se do t’i provojë kapjet vetëm nëse kushtet janë të sigurta; në të kundërt, alternativat janë zbritja në ujë — booster-i në Gjirin e Meksikës dhe anija në Oqeanin Paqësor.

Plani parashikon që Super Heavy, Booster 22, të kthehet në platformën e nisjes rreth gjashtë minuta e gjysmë pas ngritjes, ku do të kapet nga krahët mekanikë të kullës së nisjes, të njohur si «chopsticks». Kjo është përpjekja e parë e kthimit të një Super Heavy të versionit 3; SpaceX e ka kapur booster-in tri herë më parë, herën e fundit në mars 2025.

Ndërkohë shkalla e sipërme, Ship 42 — e pagëzuar «Don’t Panic» — synon të arrijë orbitën, të lëshojë 26 satelitët Starlink V3, të kryejë rreth 14 orbita për më shumë se 22 orë dhe të kthehet në Starbase të shtunën pasdite për kapjen e saj, e para ndonjëherë për një shkallë të sipërme të Starship-it. Nëse të dyja shkallët kthehen me sukses, do të ishte rikuperimi i parë i plotë i një sistemi orbital të nisjes. SpaceX e quan këtë një «moment zbulimi në bërjen e Starship-it një raketë të besueshme dhe me ripërdorim të shpejtë».

Siç kujton Reuters, fluturimi i mëparshëm i Starship-it, në shtator, arriti orbitën për herë të parë dhe përfundoi pas rreth tre orësh, me shkallën e sipërme që u ul në Paqësor. NASA ka dhënë rreth 3,2 miliardë dollarë që nga viti 2021 për Starship-in si mjeti i uljes në Hënë në kuadër të programit Artemis, ndërsa SpaceX ka investuar të paktën 15 miliardë dollarë nga fondet e veta. Ulja e njerëzve në Hënë pritet deri në vitin 2028, por mbeten etapa kyçe për t’u arritur, përfshirë transferimin e karburantit në orbitë mes tankerëve Starship.