Nafta kalon 100 dollarë për fuçi, Serbia përballë sfidës së madhe energjetike — e ardhmja e NIS-it ende e paqartë

Çmimet e naftës bruto kanë kaluar javën e kaluar pragun prej 100 dollarësh për fuçi, duke u ngjitur në rreth 101 dollarë — niveli më i lartë që nga muaji maj. Shtrëngimi i tregjeve botërore të energjisë vjen në një moment veçanërisht delikat për Serbinë, e cila po përballet me pasiguri të madhe rreth të ardhmes së kompanisë së saj të naftës, Naftna industrija Srbije (NIS).

Sipas burimeve, negociatat mes kompanisë hungareze MOL dhe Gazprom Neftit rus për shitjen e paketës shumicë ruse në NIS ende nuk janë përmbyllur. Marrëveshja, e cila pritet t’i japë fund nyjes së krijuar nga pronësia ruse e kompanisë, mbetet e hapur, duke e lënë Beogradin në një pritje me pasoja të drejtpërdrejta për sigurinë energjetike të vendit.

Situata aktuale e NIS-it është pasojë e sanksioneve amerikane, të cilat goditën kompaninë në tetor për shkak të pronësisë ruse: Gazprom Nefti zotëron 44,9 për qind të aksioneve, Gazpromi 11,3 për qind, ndërsa shteti serb mban 29,9 për qind. Pas vendosjes së sanksioneve, furnizimet me naftë bruto përmes tubacionit kroat JANAF u ndërprenë, duke vënë në pikëpyetje funksionimin e rafinerisë së Pančevës — me kapacitet projektues prej 4,8 milionë tonësh në vit, e vetmja rafineri në vend, e cila mbulon pjesën dërrmuese të nevojave të Serbisë për karburant.

Në fillim të këtij muaji, presidenti serb Aleksandar Vučić deklaroi se çmimet e karburanteve në Serbi nuk do të rriten deri më 18 shtator, ndërsa shteti do të heqë dorë nga 25 për qind e pjesës së akcizës. Masa shihet si përpjekje për të zbutur presionin mbi konsumatorët, por analistët paralajmërojnë se zgjidhja afatgjatë varet nga fati i NIS-it dhe nga përfundimi i bisedimeve MOL–Gazprom Neft.

Me çmimet ndërkombëtare mbi 100 dollarë dhe me furnizimet e pasigurta, Serbia po hyn në vjeshtë përballë një prej sfidave më të mëdha energjetike të viteve të fundit. Nëse negociatat dështojnë, pasojat mund të ndihen jo vetëm në çmimet e pompave të karburantit, por edhe në stabilitetin energjetik të gjithë rajonit.

Burimi: Blic