NATO njofton marrëveshje të reja armësh për t’i treguar Presidentit Trump fuqinë e aleancës

Në samitin dyditor të NATO-s në Ankara, aleatët përgatiten të prezantojnë një seri projektesh ushtarake me vlerë miliarda dollarësh, me synimin të dëshmojnë se investimet në mbrojtje po përkthehen në kapacitete konkrete. Zyrtarë të aleancës thonë se njoftimet synojnë t’i përgjigjen kritikes së shkaktuara nga Shtetet e Bashkuara për nevojën e një kontributi më të dukshëm nga partnerët evropianë.

Sipas Associated Press, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte paralajmëroi se do të shpallen “disa dhjetëra miliarda” në kontrata të reja, përfshirë projekte për zëvendësimin e floteve të vëzhgimit të NATO-s që janë të vjetëruara, si dhe blerjen e dronëve më të avancuar. Rutte vuri theksin tek domosdoshmëria për të përkthyer fuqinë ekonomike në kapacitete ushtarake, ndërsa disa projekte do të financohen pjesërisht përmes një sistemi huash të favorshme të krijuar nga Bashkimi Evropian, me fonde që mund të arrijnë deri në rreth 170 miliardë dollarë.

Presidenti amerikan ka cilësuar më parë NATO-n si një “tigër letre” dhe ka kërkuar nga aleatët më shumë përcaktim dhe besnikëri; ai gjithashtu ka shprehur zhgënjim për disa vende që nuk pranuan të përfshihen në një operacion kundër Iranit, sipas deklaratave të tij. Pjesë e strategjisë së samitit është të tregojë se rritja e shpenzimeve po kthehet në armatim dhe kapacitete mbrojtëse të prekshme.

Takimet përfshijnë diskutime mbi rikthimin e marrëdhënieve ushtarake me Turqinë: Izraeli i kërkoi Shteteve të Bashkuara që të mos rinisin shitjet e avionëve F-35 për Ankaranë, duke argumentuar se ndryshon balancën e forcës në Lindjen e Mesme. Turqia ishte përjashtuar nga programi F-35 në 2019-shin pas blerjes së sistemit rus të mbrojtjes S-400, por drejtues të SHBA-së të lidhur me Samitin kanë lënë të kuptohet se çështja mund të rishikohet.

Samiti shërben edhe si platformë për të diskutuar vizionin e Pentagonit për një NATO më të pavarur evropiane, të njohur si “NATO 3.0”, dhe për sfidat e tërheqjes së fondeve të mjaftueshme pa dëmtuar prioritete të tjera kombëtare. Në prapavijë, ndryshimet politike në vende si Britania — me dorëheqjen e papritur të ministrit të Mbrojtjes John Healey dhe njoftimin e largimit të kryeministrit Keir Starmer — pasqyrojnë vështirësitë për të përmbushur objektivat e shpenzimeve ushtarake. Ky raport është përgatitur nga Associated Press.