«Phyl» hapet zyrtarisht Off-Broadway: komedia e ndaluar e Cicely Hamilton-it mbërrin për herë të parë në New York

Komedia e rrallë «Phyl» e dramaturges britanike Cicely Hamilton është hapur zyrtarisht Off-Broadway, në premierën e saj njujorkeze në Theatre Row, siç njofton BroadwayWorld. Produksioni i Mint Theater Company, me regji të Britt Berke, kishte nisur shfaqjet paraprake më 3 tetor dhe do të vazhdojë deri më 7 nëntor në Theatre Four, në adresën 410 West 42nd Street.

Heroina e shfaqjes, Phyllis «Phyl» Chester, punon si guvernante për dy motra të llastuara që kënaqen duke e munduar: ajo nuk është «mjaftueshëm e mirë për dhomën e ngrënies, por paksa shumë e mirë për kuzhinën». Pasi vajzat e provokojnë derisa humb durimin dhe, në një skenë shpërthyese me nënën e tyre, thotë hapur gjithçka mendon, Phyl pushohet nga puna – dhe pikërisht aty, mes rrezikut për të humbur gjithçka, i hapet mundësia e një jete që e ka dëshiruar gjithmonë, me fjalët e saj: «Më mirë të më shohin shtrembër se jam e ligë, sesa të më shohin shtrembër se jam e varfër».

Historia e vetë shfaqjes është po aq dramatike sa subjekti. «Phyl» duhej të jepej premierë në Oksford në vitin 1913, por shfaqja u ndalua nga nënkancelari i Universitetit të Oksfordit, ndonëse teksti kishte kaluar censurën e Lord Chamberlain-it pa iu ndryshuar asnjë rresht. Premiera u dha në vend të saj në Brighton, me një publik të madh që e priti me admirim, dhe më pas shfaqja udhëtoi në Edinburgh e Mançester në 1913 dhe në Çikago në 1914, ndërsa titujt e gazetave theksonin fjalën «e ndaluar». Vetë Hamilton e quante veprën komedi «sepse ka një fund të lumtur, dhe shpresoj që dikush në të të jetë për të qeshur». Shfaqja nuk u botua kurrë; kopja e ruajtur nga zyra e Lord Chamberlain-it, sot në British Library, është ajo ku Mint Theater e rizbuloi.

Rolon kryesor e luan Lily Ganser, e njohur nga «Stereophonic» në Broadway, e cila debuton Off-Broadway si Phyl. Përkrah saj interpretojnë Tessa Blimes, Jennifer Blood, Curzon Dobell, Katie Firth, Betsy Hogg, Livvy Marcus, Anthony Michael Martinez dhe Charlotte Van Ledtje. Cicely Hamilton (1872–1952), aktore, autore dhe aktiviste për të drejtat e grave, anëtare themeluese e Actresses’ Franchise League, njihet sidomos për «Diana of Dobson’s» dhe «How the Vote Was Won»; Mint Theater e kishte vënë në skenë veprën e saj të parë plot 25 vjet më parë.

Kritika e ka pritur ngrohtë rikthimin. Sipas përmbledhjes së BroadwayWorld-it, Michael Sommers i New York Stage Review e vlerëson regjinë e Berke-s si të ritmuar mirë dhe Ganser-in që «shkëlqen dukshëm ndërsa shpirti i shtypur i Phyl-it merr krahë», ndërsa James Wilson i Talkin’ Broadway e vendos dramaturgjinë dhe ndërgjegjen shoqërore të Hamilton-it përkrah asaj të George Bernard Shaw-t, John Galsworthy-t dhe Harley Granville-Barker-it; vlerësimi mesatar i kritikëve është 75 për qind.