Plani kombëtar i përshtatjes: 9.8 miliardë dollarë për të përballuar ndryshimet klimatike

Qeveria ka vlerësuar se Shqipërisë i nevojiten 9.8 miliardë dollarë për t’u përshtatur ndaj ndryshimeve klimatike gjatë periudhës 2026–2036. Dokumenti strategjik kombëtar identifikon infrastrukturën urbane dhe pyjet si sektorët më vulnerabël dhe paraqet kostot e nevojshme sipas çdo fushe veprimi.

Sipas TV Klan, plani shpërndan financimin kështu: zhvillimi urban 2.7 miliardë dollarë; pylltaria 2.1 miliardë; transporti 2 miliardë; energjia 1.9 miliardë; dhe bujqësia 678 milionë dollarë.

Raporti nënvizon se investimet në zonat urbane janë prioritet për të përmirësuar rezistencën e banesave dhe rrjetit të infrastrukturës ndaj dukurive ekstreme. Po ashtu, pyjet dhe rrjetet e transportit kërkojnë masa të mëdha parandalimi për të përballuar zjarret, erozionin dhe dëmtimet nga përmbytjet.

Ngjarjet e fundit tregojnë nevojën urgjente për intervenim: përmbytjet dhe rrëshqitjet kanë dëmtuar rrugë dhe infrastrukturë në disa rajone, ndërsa në vitin 2025 u dogjën rreth 60,000 hektarë pyje. Këto fenomene përkeqësojnë vulnerabilitetin e komuniteteve dhe shoqërohen me kosto të larta riparimi.

Sektori i energjisë zë rreth 20% të faturës së përshtatjes, duke shënuar rreth 1.9 miliardë dollarë, çka e bën investimin aty jetik për sigurinë kombëtare për shkak të varësisë nga burimet ujore. Bujqësia, gjithashtu shumë e ndikuar nga klima, ka nevoja investimesh prej rreth 678 milionë dollarësh.

Financimi mbetet sfidë kryesore: buxheti afatmesëm deri në 2027 siguron vetëm rreth 7% të nevojave të identifikuara, ndërsa plani paralajmëron se kostoja e mosveprimit mund të arrijë deri në 17 miliardë dollarë humbje. TV Klan thekson se zbatimi i këtij plani do të kërkojë koordinim të fortë institucional dhe burime të reja financiare për të shmangur dëmet afatgjata.