Reforma e re për artin dhe kulturën, institucionet do të mbajnë 90% të të ardhurave që gjenerojnë

Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit ka propozuar ndryshime në ligjin për artin dhe kulturën, që u japin institucioneve publike më shumë autonomi financiare dhe artistike, siç njofton Shqiptarja.com. Sipas skemës aktuale, institucionet mbajnë 30% të të ardhurave që gjenerojnë dhe 70% shkon në Buxhetin e Shtetit, ndërsa me projektligjin e ri ato do të mbajnë 90% dhe vetëm 10% do të kalojë në buxhet.

Të ardhurat e mbajtura, siç njofton Shqiptarja.com, do të përdoren për prodhime të reja artistike, zgjerim të repertorit, mbështetje për artistët dhe trupat artistike, shpërblim të cilësisë artistike, zhvillim profesional dhe përmirësim të kapaciteteve teknike, si edhe për promovimin e veprimtarisë, zgjerimin e audiencës dhe pasurimin e koleksioneve me vepra arti.

Projektligji ndryshon ligjin nr. 10352, datë 18.11.2010, “Për artin dhe kulturën”, dhe skema e re do të zbatohet për institucionet publike qendrore: Teatrin Kombëtar, Teatrin Kombëtar të Operës, Baletit dhe Ansamblit Popullor, Teatrin Kombëtar Eksperimental, Galerinë Kombëtare të Arteve, Qendrën Kombëtare të Kulturës për Fëmijë dhe Teatrin e Kukullave, Cirku Kombëtar, Bibliotekën Kombëtare, Arkivin Qendror Shtetëror të Filmit dhe Qendrën Kombëtare të Librit dhe Leximit.

Projektligji përditëson edhe përkufizimet ligjore për artistin, profesionistin e kulturës, cilësinë artistike, prodhimin dhe projektin artistik dhe skenën e pavarur kulturore, dhe e zgjeron fushën përtej arteve pamore, skenike dhe muzikore, duke përfshirë kinematografinë, krijimtarinë audiovizive, artet digjitale, multimedian, letërsinë dhe botimet, si edhe veprimtaritë bibliotekare, arkivore, muzeore, kërkimore dhe edukative dhe promovimin e trashëgimisë kulturore jomateriale.

Tarifat për shërbimet kulturore do të përcaktohen mbi bazën e kostos së shërbimit, proporcionalitetit, transparencës dhe trajtimit të barabartë, me tarifa të reduktuara ose përjashtime për fëmijët, nxënësit, studentët, pensionistët, personat me aftësi të kufizuara dhe shoqëruesit e tyre, studiuesit dhe grupet edukative. Sipas Ministrisë, reforma synon një sistem kulturor më autonom, dinamik dhe financiarisht të qëndrueshëm, në përputhje me Strategjinë Kombëtare të Kulturës 2026–2030.